Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Cyfweliad Cath Ayers

Published

on

screen-shot-2016-10-18-at-10-20-51YN Y DDRAMA boblogaidd Byw Celwydd, mae’r gynulleidfa yn cael gweld gwleidyddiaeth yn cael ei phortreadu a pobl yn twyllo ei hunain a pawb arall o gwmpas. Aeth yr Herald i’r set yn Nghaerdydd a chawsom sgwrs hyfryd efo Cath Ayers sydd yn portreadu’r newyddiadurwraig Angharad Wyn yn y ddrama.

Mae Angharad yn briod efo Owain, mab y Prif Weinidog, Merion Llywelyn, ac esboniodd bod hwn yn cymhlethu pethau yn y berthynas: “mae hynny’n cymhlethu pethau rhywfaint! Mae ychydig bach o densiwn yn amlwg rhwng Meirion a fi, achos dw i’n trio datgelu ffeithiau o hyd.”

Yn ystod y gyfres gyntaf, cawsom ddatgelu ei orffennol ac mae hwn wedi effeithio hi mewn ffordd ac wedi datblygu fel person, eglurodd Cath: “Mae’n amlwg yn y gyfres gyntaf, mi wnaethon ni ddatgelu ei gorffennol hi, roedd hi’n butain ac yn byw yn Llundain. Felly mi wnaeth hi rywbeth i gael be’ mae hi moyn. Mae hi’n gymeriad cryf, penderfynol a dw i’n llawn edmygedd o honni.”

Nid yw Cath yn berson gwleidydd ac nid oedd hi’n gwybod llawer am wleidyddiaeth cyn Byw Celwydd ond mae gyrfa Angharad fel newyddiadurwraig yn y ddrama roedd angen ei bod yn gwybod beth oedd yn digwydd fel dywedodd Cath: “Fel y newyddiadurwraig, roedd hi’n gwybod be oedd yn mynd ymlaen at bob plaid, oedd yn anodd ar adegau achos mae’n gallu fod yn gymhleth.” Eglurodd fel ei gwaith ymchwil ar gyfer ei chymeriad oherwydd mae stori wahanol ym mhob pennod: “Ar ran gwaith ymchwil, achos mae stori wahanol ar bob pennod, stori wleidyddol ym mhob pennod, ac felly dw i’n mynd ar y we a gweithio mas beth yw beth a phwy yw pwy, a pham bod pwy yn gwneud beth. Mae e’n gallu bod yn anodd ar adegau.”

Byddwn yn gweld Owain yn stryglo i dod i dermau efo’r newyddion o’r gyfres gyntaf ond sut fydd Angharad yn ymateb, dywedodd Cath: “mae hi hefyd yn trio gweithio trwyddi, a fydden nhw’n llwyddiannus erbyn y diwedd? Duw a ŵyr! Yn anffodus mae ‘na wastad rywbeth newydd yn cael ei daflu i’r pot, a fydde fe ddim yn ddrama heb hynny na fydde fe? Mae digon o ddrama, oes.”

Yn ystod yr gyfres gynta, gwelsom fod brwydr o hyd rhwng gyrfa a’i teulu ac eglurodd Cath sefyllfa rhwng Angharad a’i gwr: “Mae hi’n ofnadwy o uchelgeisiol, sy’n beth positif. Mae e’n sefyllfa anodd achos mae hi ac Owain wedi penderfynu dyma fel mae’r berthynas yn gweithio, mae e am fod gartre’ mwy, ac mae hi’n mynd i fod yn gweithio, ac mae hwnna’n cael ei herio yn yr ail gyfres hefyd, ac maen nhw’n gorfod ffeindio ffyrdd o weithio’n wahanol.”

Yn y gyfres, cafodd yr actorion i ffilmio yn siambr y Senedd ac esboniodd Cath pam oedd yn ffantastig i fod yno ac pham mae’n dod a ddyfnder i’r gyfres: “Mae e’n ychwanegu rhyw ddyfnder, mae e’n gwneud y gyfres yn weledol ffantastig, pan ti’n cerdded mewn drwy’r dderbynfa, a’r siambr. Mae lot o bobl yn mynd yn gynhyrfus iawn am ffilmio yna. Mae’n grêt i fod yna just i ti gael gweld, sut mae e’n gweithio, pa mor driw mae’r stori a sut mae’r senedd yn gweithio. Mae e’n rhoi statws i’r gyfres ein bod ni’n cael ffilmio yn yr union adeilad rydyn ni’n ei bortreadu.”

Roedd angen i’r adran dillad wneud newidiadau ar gyfer Cath yn ystod y gyfres oherwydd maent yn disgwyl babi ac bydd y gynulleidfa yn gweld ychydig o newid mewn gwisgoedd Angharad: “Mae e wedi bod bach yn dorcalonnus, yn y gyfres gyntaf ro’n i mewn dillad ffantastig. Dw i wedi gorfod mynd am olwg hollol wahanol yn y gyfres yma! Ond mae’r tîm gwisgoedd yn ffantastig i gadw ei steil hi. Gawsom ni gymaint o ymateb am ei gwisgoedd hi yn ystod y gyfres ddiwethaf, gobeithio bydd hi’n dal yn edrych yn neis, ond mwy flowy!”

I disgrifio Byw Celwydd, ddywedodd: “ Bydden ni’n disgrifio Byw Celwydd yn gyffrous, cyfredol a chymhleth. Hefyd… Mae e’n we gymhleth o wleidyddiaeth ar fywyd personol unigol. Mae e’n we cymhleth rhwng bywyd gwleidyddol a phersonol. Drama wleidyddol sy’n ymdrin a storiâu cyfredol i ni yng Nghymru, law yn llaw gyda hynny mae gyda ni ein bywydau personol cymhleth hefyd wedi gweu ynghyd i greu drama.”

Dywedodd am Byw Celwydd a sut mae’n canolbwyntio ar storiâu sy’n gyfredol i Gymru: “Mae dramâu gwleidyddol ar hyn o bryd, fel Borgen yn ffantastig, a dwyt ti ffili cymharu. Ond mae Byw Celwydd yn cadw fe’n Gymreig, a chanolbwyntio ar storiâu sy’n gyfredol i Gymru, a thrio’i gadw fe yn fwy lleol a chenedlaethol i ni.”

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Mae teuluoedd rhoddwyr organau yn dathlu dadorchuddio cerflun

Published

on

Dadorchuddiwyd cerflun yng Ngardd Fotaneg Cymru fel rhan o Wythnos Rhoi Organau.  

Cynhaliwyd y digwyddiad arbennig i godi ymwybyddiaeth o roi organau, ac i gydnabod teuluoedd rhoddwyr yn ardal Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda ac ar draws Cymru.

Mae’r cerflun yn darlunio Glas y Dorlan yn codi o’r twr, yn cynrychioli twf, bywyd a gobaith. Gellir dod o hyd iddo ym mhrosiect pwll newydd yr ardd fotaneg. 

Ymhlith y rhai a fynychodd y dadorchuddio roedd Jesse Lewis o Gastell-nedd, a siaradodd am sut yr oedd rhoi organau yn effeithio ar ei deulu ar ôl i’w fab Jac, yn anffodus, gymryd ei fywyd ei hun. 

Dywedodd: “Llenwyd dyddiau olaf bywyd Jac â gobaith i ni, a phan aethpwyd a hynny i ffwrdd, meddyliais ar unwaith am drawsblaniadau.

“Mae cymaint o bobl yn aros ac yn gobeithio am y cyfle i barhau i fyw bywyd arferol.” 

Yn dilyn hyn, sefydlodd Jesse a’i wraig Janet y Jac Lewis Foundation, elusen i helpu pobl sy’n dioddef o faterion iechyd meddwl. 

Ychwanegodd: “Mae’n cynnig gobaith, a chredaf mai hyn yw’r cynhwysyn sy’n rhoi’r frwydr y tu mewn iddynt i barhau. 

“Ni fydd unrhyw beth sydd wedi’i gyflawni hyd yma byth yn atal y boen o golli Jac fel y bydd unrhyw un sydd wedi colli rhywun mor agos yn gwybod. 

“Fodd bynnag, mae troi’r poen honno’n obaith rhywun arall, yn rhoi ystyr i’w fodolaeth, gan wybod bod ei fywyd wedi cael effaith gadarnhaol ar fywydau llawer o bobl eraill.” 

Dywedodd Rea John, Nyrs Arbenigol yn Gwaed a Thrawsblaniadau’r GIG : “Er ein bod wedi cael system optio allan yng Nghymru ers bron i chwe blynedd, ymgynghorir â theuluoedd bob amser cyn i roi organau fynd yn ei flaen.

“Mae’n bwysig gwneud eich penderfyniad yn hysbys i’ch teulu a’ch ffrindiau, fel eu bod yn gwybod beth rydych chi moen ddigwydd pe bau rhoi organau yn bosibilrwydd.

“Siaradwch â’ch teulu heddiw, mae’n ei gwneud ychydig yn haws iddyn nhw os ydyn nhw byth yn y sefyllfa honno.”

Dyluniwyd y cerflun gan yr artist lleol Paul Clarke, a defnyddiodd ddeunyddiau o tair sir Hywel Dda i gynnal y cysylltiad â’r bwrdd iechyd.  

“Mae’n deyrnged i ddiolch i’r teuluoedd sydd, yn eu hamser tywyllaf, yn canfod y cryfder i gefnogi a helpu i achub bywydau pobl eraill,” meddai Rea. 

Continue Reading

Cymraeg

Digwyddiadau gwasgu afalau Castell Caeriw mis Hydref yma SUDD yn rhad ac am ddim

Published

on

Gwahoddir aelodau’r cyhoedd i ddod â’u hafalau i ddeuddydd am ddim yng Nghastell Caeriw ym mis Hydref.

Gyda thymor y cynhaeaf afalau yn ei anterth, mae atyniad Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn cynnig cyfle i droi unrhyw bentyrrau o’r ffrwyth maethlon hwn yn sudd blasus.

Cynhelir y digwyddiadau gwasgu afalau rhwng 10am ddydd Sadwrn 2 Hydref a dydd Sul 3 Hydref ar dir Castell Caeriw, lle bydd y Parcmon Chris wrth law gyda gwasg afalau.

Dywedodd Daisy Hughes, Rheolwr Gwasanaethau Ymwelwyr yng Nghastell Caeriw:  “Hwn yw’r adeg o’r flwyddyn pan fydd afalau ar eu gorau ac mae llawer o bobl yn darganfod bod ganddyn nhw ormodedd dros ben. Mae’r diwrnodau gwasgu afalau am ddim yn gyfle perffaith i ddod at ei gilydd gyda ffrindiau a theulu mewn awyrgylch braf a mwynhau sudd ffres.

Rydyn ni’n edrych ymlaen at groesawu gwesteion o bob oedran i’r digwyddiadau hyn. Nid oes ffi mynediad, a’r unig ofyniad i’r rhai sy’n dod draw yw eu bod yn dod â rhai afalau a chynhwysydd i’w sudd gyda nhw, a’u bod yn barod i roi cynnig arni.”

I gael rhagor o wybodaeth am ddigwyddiadau ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro, ewch i www.arfordirpenfro.cymru/digwyddiadau.

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK