Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Gwaith adfer yn dechrau yn Amgueddfa Sir Gaerfyrddin

Published

on

Mae gwaith adfer mawr yn cael ei wneud yn Amgueddfa Sir Gaerfyrddin – un o drysorau diwylliannol y Sir – gyda buddsoddiad o £1.2 miliwn gan y Cyngor.

Mae hen Balas yr Esgob yn Abergwili yn bwysig iawn yn hanesyddol ac yn bensaernïol ac mae’n cynnwys casgliadau unigryw o gelf a hynafiaethau o orffennol cyfoethog Sir Gaerfyrddin.

Mae atgyweiriadau hanfodol yn cael eu gwneud i’r to a’r simneiau, yn ogystal â’r gwaith cerrig a’r ffenestri dormer i ddiogelu’r amgueddfa rhag dŵr. Gwneir gwaith adfer hefyd i bortsh y brif fynedfa ac i wella mynediad.

Mae’n cyd-fynd â Phrosiect Drws i’r Dyffryn gwerth £2.34 miliwn i adfer a thrawsnewid Parc yr Esgob ac adeiladau allanol yr hen balas i greu caffi a lle dysgu. Bydd llwybrau, waliau a phlanhigion hanesyddol y parc yn cael eu hailosod a’u hatgyweirio a bydd mynediad newydd i’r ardd furiog a’r Ddôl Fawr yn cael ei greu. Mae’r prosiect wedi cael £1.27 miliwn gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol.

Mae’n nodi dechrau taith adfer gyffrous i’r amgueddfa ei hun, gan fod cynlluniau uchelgeisiol i wella’r siop/derbynfa ac i adfer oriel ystafell fwyta’r Esgob, yn amodol ar lwyddo i gael cyllid grant.

Bydd orielau’r amgueddfa ar gau i’r cyhoedd am hyd at 12 mis tra gwneir y gwaith, ond bydd y parc yn parhau i fod ar agor drwy gydol y gwaith. Cynhelir digwyddiadau sydd wedi’u cynllunio hefyd gan gynnwys digwyddiad ‘tu ôl i’r llenni’ yn Llyfrgell yr Esgob bob ail a phedwerydd dydd Mercher o’r mis, gyda sgyrsiau ac uchafbwyntiau o’r casgliad arbennig o lyfrau. Yn ogystal, mae croeso i ymchwilwyr gyflwyno ceisiadau am weld eitemau o gasgliadau’r amgueddfa yn ystod y cyfnod pan fydd ar gau.

Bydd sgaffaldiau’n cael eu codi yr wythnos nesaf (Dydd Llun, 3 Chwefror), a bydd y casgliadau’n cael eu symud i le diogel yn ystod y gwaith adfer.

Mae ystlumod yn byw yn nho’r amgueddfa a chan eu bod yn rhywogaeth a warchodir, bydd peth o’r gwaith yn cael ei wneud o dan drwydded arbennig gan Gyfoeth Naturiol Cymru.

Dywedodd y Cynghorydd Peter Hughes Griffiths, yr Aelod o’r Bwrdd Gweithredol dros Ddiwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth: “Mae hwn yn gam cyntaf pwysig mewn cynllun hirdymor i ofalu am yr adeiladau a’r parc hanesyddol.

“Yn anffodus bydd yn rhaid i ni gau’r amgueddfa i’r cyhoedd tra bydd y gwaith yn cael ei wneud, ond mae hwn yn waith hanfodol y mae’n rhaid ei wneud er mwyn diogelu adeilad yr amgueddfa ei hun a’r casgliadau unigryw y tu mewn.

“Rydym yn gwella amodau yn yr amgueddfa, ac mae angen i ni wneud newidiadau i’r ffordd y mae’r gwasanaeth yn cael ei ddarparu er mwyn rheoli’r casgliadau’n well a’u gwneud yn fwy hygyrch.

“Bydd y ganolfan ymwelwyr newydd a’r gwaith o adfer y parc yn datgelu hanes cudd a darparu lleoedd newydd i’w mwynhau a’u harchwilio.

“Mae’n adeg gyffrous i’r amgueddfa ac yn yr hirdymor does dim amheuaeth y bydd yn gwella’r profiad i breswylwyr ac ymwelwyr.”

Tra bydd Amgueddfa Sir Gaerfyrddin ar gau, bydd gweithgareddau’n cael eu cynnal mewn lleoliadau eraill; Parc Howard yn bennaf. Bydd hyn yn cynnwys lansio Oriel Crochenwaith Llanelly newydd wedi’i churadu gan y gymuned, agor Oriel Plentyndod gyda dyfeisiau a difyrion Fictoraidd, ac arddangosiad teithiol a rhaglen ymgysylltu sy’n dathlu treftadaeth chwaraeon menywod yn Sir Gaerfyrddin. Mae rhaglenni dysgu hefyd yn cael eu datblygu mewn partneriaeth ag Oriel Myrddin ac Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn.

I gael y wybodaeth ddiweddaraf am y gwaith adfer yn Amgueddfa Sir Gaerfyrddin, a newyddion a digwyddiadau eraill, dilynwch @AmgueddfeyddSirGâr ar Facebook a @CarmsMuseums ar Twitter.

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Myfyrwyr cerflunio i arddangos ym Mecsico Newydd

Published

on

Bydd myfyrwyr o Ysgol Gelf Caerfyrddin Coleg Sir Gâr yn arddangos eu gwaith mewn arddangosfa o waith cerflunio haearn myfyrwyr ym Mhrifysgol New Mexico Highlands yn Unol Daleithiau America.

Mae gan yr adran, sy’n hen gyfarwydd ag ymweld ag America, gysylltiadau sefydledig o fewn rhaglen gyfnewid ym Mhrifysgol Talaith Cansas (Kansas State).

Cynhelir yr arddangosfa o Awst 17 i Fedi 18 yn Oriel Burris Hall y brifysgol.

Mae gan Lisa Evans, cyfarwyddwr y rhaglen gradd anrhydedd mewn cerflunio yn Ysgol Gelf Caerfyrddin, gysylltiadau â’r athro celfyddydau David Lobdell ym Mhrifysgol New Mexico Highlands. Meddai: “Rydym wrth ein bodd yn cael gwahoddiad i’r digwyddiad nodedig hwn ac mae’r myfyrwyr wrthi ar hyn o bryd yn paratoi gwaith fydd yn cael ei foldio, ei gastio a’i orffennu gan y brifysgol yn yr ychydig fisoedd nesaf.

“Mae’r gwaith yn friff agored, mae ond rhaid i ni wneud yn siŵr ein bod yn defnyddio deunydd y gellir ei ddefnyddio i wneud mowldiau a chael ei gastio mewn haearn.”

Mae Lisa hefyd wedi cael gwahoddiad i fod yn aelod o’r panel yng Nghynhadledd Celfyddyd Haearn Bwrw’r Gorllewin ym Mhrifysgol Dacota. Mae’r panel yn mynd i’r afael â gweithgareddau rhyngwladol a chydweithredol gan gynnwys digwyddiadau arllwys haearn, gweithdai a pherfformiad.

Continue Reading

Cymraeg

Sir Gaerfyrddin yn cyhoeddi cynllun newid hinsawdd

Published

on

CYNGOR Sir Caerfyrddin yw’r awdurdod lleol cyntaf yng Nghymru i gyhoeddi cynllun gweithredu newid yn yr hinsawdd, sy’n nodi sut y bydd yn gweithio tuag at fod yn garbon sero-net yn ystod y 10 mlynedd nesaf.
Mae ymdrechion i leihau a gwrthbwyso allyriadau carbon eisoes yn gwneud cyfraniad cadarnhaol i’r agenda newid yn yr hinsawdd, ond mae mwy i ddod wrth i’r Cyngor ganolbwyntio ar feysydd allweddol er mwyn ateb yr her.
Y llynedd roedd yr awdurdod yn un o’r cynghorau cyntaf yn y DU i ddatgan argyfwng hinsawdd, gan addo bod yn garbon sero-net erbyn 2030, sef 20 mlynedd o flaen targedau Llywodraeth Cymru a’r DU, ac ymrwymo i gyhoeddi cynllun gweithredu o fewn blwyddyn.
A hithau’n flwyddyn ers ei ddatganiad, bu i’r Cyngor Llawn gymeradwyo’r cynllun hwnnw heddiw (12 Chwefror, 2020) ac ailadrodd ei ymrwymiad, yn ogystal â thynnu sylw at y camau cadarnhaol mae wedi’u cymryd yn barod.
Mae’r Cyngor wedi lleihau allyriadau carbon ei adeiladau annomestig 38 y cant ers 2005/06, ac mae’n caffael ei drydan i gyd o ffynonellau ynni adnewyddadwy.
Buddsoddwyd £2 filiwn ganddo mewn 200 o brosiectau effeithlonrwydd ynni, yn y gobaith o arbed 41,000 tunnell o allyriadau carbon.
Mae pob prosiect adeiladu mawr newydd yn cynnwys ynni adnewyddadwy, gan gynnwys paneli solar, a phympiau sy’n codi gwres o’r ddaear a’r awyr.
Mae allyriadau carbon o oleuadau stryd wedi gostwng 65 y cant ers 2011/12, ac mae 80 y cant o’r 20,000 o oleuadau stryd sydd yn y sir wedi cael eu troi’n rhai LED ynni isel.
Mae allyriadau carbon fflyd y Cyngor, gan gynnwys cerbydau sbwriel a graeanu, wedi lleihau 19 y cant ers 2012/13, ac mae rhagor o fuddsoddiad yn yr arfaeth i sicrhau fflyd sydd hyd yn oed yn fwy effeithlon o ran ynni.
Ni oedd y Cyngor cyntaf yng Nghymru i brynu ceir trydan er mwyn lleihau effaith milltiroedd busnes, ac ategwyd hyn gan arferion gweithio ystwyth newydd i leihau’r teithio a wneir gan staff.
Ymhlith y camau gweithredu eraill y mae datblygu ffyrdd newydd o leihau carbon yn adeiladau’r Cyngor, prynu fflyd sy’n defnyddio ynni’n fwy effeithlon, cydweithio â chyrff cyhoeddus eraill i sicrhau newid ehangach, edrych ar gyfleoedd i blannu coed a chynhyrchu ynni adnewyddadwy ar dir sy’n eiddo i’r Cyngor.
Cyflwynwyd y cynllun gan y Cynghorydd Cefin Campbell, yr Aelod o’r Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am newid yn yr hinsawdd, ac fe atebodd gyfres o gwestiynau manwl gan aelodau o’r cyhoedd a oedd yn bresennol yn y cyfarfod.
Dywedodd: “Mae heddiw’n ddiwrnod hanesyddol iawn i Gyngor Sir Caerfyrddin. Flwyddyn yn ôl, bron i’r diwrnod, fe wnaethon ni ddatgan argyfwng hinsawdd. Roedden ni i gyd wedi cytuno’n unfrydol yn y cyfarfod hwnnw y byddai’r Cyngor hwn yn datblygu cynllun gweithredu yn y 12 mis nesaf.
“Rwy’n falch iawn ein bod wedi llwyddo i wneud hynny, ond mae’n bwysig iawn cofio pam ein bod yn gwneud hynny.
“Wrth wylio’r newyddion rydyn ni’n gweld yn ddyddiol yr holl drychinebau naturiol sy’n digwydd – tanau gwyllt, lefelau’r môr yn codi gan fygwth ein hynysoedd, ein cefnforoedd yn llawn gwastraff plastig – rydyn ni’n gallu gweld yr effaith mae’r ddynoliaeth yn ei chael a sut mae hynny’n bygwth dyfodol y blaned.
“Os na wnawn ni newid bydd hi’n rhy hwyr, oherwydd byddwn ni wedi gwneud cymaint o ddifrod i’r blaned – mae gwyddonwyr yn bendant ynghylch hynny. Mae newid hinsawdd yn digwydd yma, ac mae’n digwydd nawr.”
Ychwanegodd: “Roedden ni’n gwbl ddifrifol wrth addo i lunio cynllun gweithredu, ac rwy’n falch ein bod ni wedi cadw at yr addewid hwnnw.
“Rwy’n ymfalchïo’n fawr mai ni yw’r cyntaf yng Nghymru i gyhoeddi cynllun gweithredu. Wedi dweud hynny, llunio cynllun gweithredu yw’r darn hawdd – nawr mae’r gwaith caled yn dechrau. Bydd y cynllun hwn yn esblygu ac yn newid i ateb heriau’r dyfodol. Bydd hefyd yn ymateb i gyfleoedd. Rydyn ni’n ymchwilio i ffyrdd newydd o ddatblygu prosiectau cyffrous i leihau ein hallyriadau carbon.
“Mae’n werthusiad gwych o ble rydyn ni arni, ond bydd hyn yn wahanol iawn ymhen dwy flynedd, neu bum mlynedd. Mae’n realistig ac yn rhywbeth y gallwn ni ei gyflawni. Rydyn ni’n edrych ar ein hadeiladau domestig, ein fflyd a’n milltiroedd busnes, goleuadau stryd… ond byddwn ni’n gwneud llawer mwy na hynny.
“Bydd wastad hyn a hyn o allyriadau carbon gyda ni, ond beth mae’n rhaid i ni ei wneud yw dod o hyd i ffyrdd o wrthbwyso hyn fel ein bod yn garbon sero-net.
“Rwy’n gobeithio y gallwn ni i gyd weithio gyda’n gilydd, gydag awdurdodau lleol eraill yn y rhanbarth, a gyda chymdeithasau a chyrff eraill yn y sector cyhoeddus sy’n awyddus i ddod gyda ni ar y daith hanesyddol hon.”

Continue Reading

Cymraeg

Rhagor o fuddsoddiad yn yr A484 yn Sir Gaerfyrddin

Published

on

Mae cam olaf y gwaith adfer i atgyweirio’r difrod a achoswyd gan storm Callum ar yr A484 bellach ar waith.

Mae rhaglen gymhleth iawn o waith graddol eisoes wedi’i chwblhau yn un o’r ardaloedd yr effeithiwyd arni waethaf yng Nghwmduad, pan fu farw dyn ifanc yn drasig yn dilyn tirlithriad.

Mae atgyweiriadau o ganlyniad i’r storm hefyd wedi’u gwneud ym Mronwydd.

Effeithiwyd ar ryw 20 milltir o’r A484 gan yr amodau tywydd eithafol yn Sir Gaerfyrddin ym mis Hydref 2018, a oedd yn ymestyn o Gaerfyrddin i Genarth.

Mae ail gam y gwaith cynnal wedi dechrau erbyn hyn mewn ardaloedd eraill yr effeithiwyd arnynt wrth droeon Henallt, De Pante, Gorsaf Llwyfan Cerrig, Tirgwili/Rock & Fountain, Mile End, Nantclawdd, cyffordd yr A484/A475, Gelligatti cyn gorffen yn Flatwood, Cenarth.

Bydd y gwaith yn cynnwys cwympo coed wedi’u difrodi, gosod sylfeini ar gyfer rhwystrau diogelwch newydd, sefydlogi argloddiau a gosod siambrau draenio priffordd newydd.

Mae Cyngor Sir Caerfyrddin wedi sicrhau cyllid gan Lywodraeth Cymru i wneud gwaith cynnal a chadw’r briffordd mewn ymateb i arolygiadau manwl yn dilyn y storm.

Dywedodd y Cynghorydd Hazel Evans, sef yr Aelod o’r Bwrdd Gweithredol dros yr Amgylchedd: “Mae hwn wedi bod yn waith cymhleth iawn sy’n ymestyn dros 20 milltir ac yn cynnwys nifer o asiantaethau. Er bod diogelwch y cyhoedd yn hollbwysig, gwneir pob ymdrech i sicrhau bod y gwaith hwn yn cael ei darfu cyn lleied â phosibl nes y bydd wedi’i gwblhau. Rydym yn deall bod hyn wedi cael effaith fawr ar y gymuned leol a’r bobl sy’n defnyddio’r ffordd, a hoffem ddiolch iddynt am eu hamynedd a’u cydweithrediad wrth i’r gwaith adfer ac atgyweirio hwn gael ei wneud.”

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK