Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Edrych ar ochr dywyll Cymru

Published

on

YMWELD â chorneli cudd cymdeithas – dyna hanfod y gyfres S4C Ein Byd – ac weithiau dyw hi ddim yn ddarlun hardd.

Yn ystod y gyfres bresennol mae’r cyflwynydd Siôn Jenkins yn ymchwilio i bynciau dwys gan gynnwys syrjeri tramor a defnydd cyffuriau yn un o ardaloedd Cymru sydd wedi’i henwi’n un o’r ‘hotspots’ heroin gwaethaf ym Mhrydain.

A does dim dal nôl – mae Siôn, sydd yn wreiddiol o Landysilio yn Sir Benfro – yn benderfynol o daflu goleuni ar sawl ochr dywyll o fywyd yng Nghymru.

“Mae’r pethau ‘ma’n mynd ymlaen yng Nghymru, ac efallai ‘dyw pobol ddim eisiau cydnabod hynny; ond mae’n bwysig ein bod ni’n dangos y pynciau hyn, a bod pobol yn cael gwybod am eu presenoldeb yn ein cymdeithas,” meddai Siôn. “Dyw bywyd yng Nghymru ddim yn fêl i gyd a thrwy Ein Byd rwy’ eisiau dal drych i fyny ac adlewyrchu’r darlun go iawn.”

Un o gryfderau Ein Byd yw’r berthynas mae Siôn yn datblygu gyda’r bobol sy’n ymddangos yn y gyfres ac sydd ynghanol neu sydd wedi bod trwy brofiadau anodd.

Yn y bennod ‘Syrjeri Tramor’, mae Siôn yn dilyn merch sy’n mynd i Dwrci i gael llawdriniaeth BBL (Brazilian Butt Lift). Mae Siôn gyda hi cyn, yn ystod ac ar ôl y syrjeri ac o ganlyniad, mae’n cael ymatebion gonest a chignoeth am yr holl boen mae hi wedi dioddef er mwyn creu’r corff delfrydol.

Yn y bennod ‘Cyffuriau’ mae Siôn yn dilyn Meinir, menyw yn ei 50au sydd wedi bod yn gaeth i gyffuriau am bron i 20 mlynedd ac ym mhennod ‘Y Sioe Fawr’ mae Siôn yn cael cyfweliad ecsgliwsif gyda mam James Corfield a fu farw yno adeg y Sioe Frenhinol 2017.

“Mae’n well ‘da fi adeiladu perthynas gyda’r bobl rwy’n dilyn yn hytrach na jysd mynd mewn, gwneud y cyfweliad a gadael,” esboniodd Siôn. “Rwy’n berson naturiol chwilfrydig ac rwy’n hoffi cynnal sgyrsiau a dod i wybod mwy am bobl a’u straeon.”

Ond ydyw hi’n anodd gweld y bobol mae’n dod i nabod yn dioddef?

“Newyddiadurwr ydw i ond mae’n gallu bod yn anodd iawn weithiau. Gyda Meinir, er enghraifft, roedd hi’n trio mor galed i ddod dros y cyffuriau ac o’n i’n meddwl ‘dyw’r fenyw ‘ma ddim yn gallu mynd trwy fwy’. Ond bu farw ei chwaer pan oeddem yn ffilmio’r rhaglen ac mae hi mewn perygl o golli ei phresgripsiwn. Roedd un peth ar ôl y llall felly weithiau mae’n anodd peidio teimlo drostyn nhw,” meddai Siôn.

“Ond dyna sy’n wych am Ein Byd – rwy’n cael dangos emosiwn ac empathi a bod fy hun wrth ohebu.”

Un o’r pethau mwyaf anodd i Siôn oedd cyfweld a mam James Corfield. “Roedd hi’n mor annwyl a hefyd mor barod i siarad ond mae hi’n dioddef ers colli ei mab.”

Ym Mhennod 6 ar nos Iau 14 Chwefror bydd Siôn yn bwrw golwg ar y byd steroids, a’r sefyllfa yng Nghymru.

“Byddaf yn gofyn pam fod dynion ifanc yn teimlo bod angen defnyddio steroids, ydyw hi’n ddiogel, beth yw’r peryglon a hefyd sut maen nhw’n cael gafael yn y steroids,” esboniodd Siôn.

“Mae steroids wedi bod o gwmpas am dipyn – ond mae’r defnydd wedi cynyddu yn ddiweddar ym myd rygbi – mae wedi troi mewn i gamp mor gorfforol. Felly mae cymryd steroids wedi troi mewn i rywbeth naturiol i ddynion ifanc i’w wneud.

“Mae’r steroids yn rhoi mantais iddyn nhw yn y gamp ond maen nhw’n dod yn ddibynnol ar y steroids ac mae sgil-effeithiau hirdymor o ganlyniad. Mae unigolyn o Sir Benfro yn sôn am ei brofiadau gyda steroids ac mae e wedi bron colli popeth oherwydd steroids – ei wraig, ei dy – roedd e bron lladd ei hunan.”

Mae Siôn yn falch iawn o Ein Byd a’r hyn mae’r gyfres wedi ei chyflawni. “Rwy’n meddwl bod Ein Byd yn cynnig rhywbeth ffres a newydd ac rwy’ wrth fy modd yn gweithio ar y gyfres,” meddai Siôn.

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Myfyrwyr cerflunio i arddangos ym Mecsico Newydd

Published

on

Bydd myfyrwyr o Ysgol Gelf Caerfyrddin Coleg Sir Gâr yn arddangos eu gwaith mewn arddangosfa o waith cerflunio haearn myfyrwyr ym Mhrifysgol New Mexico Highlands yn Unol Daleithiau America.

Mae gan yr adran, sy’n hen gyfarwydd ag ymweld ag America, gysylltiadau sefydledig o fewn rhaglen gyfnewid ym Mhrifysgol Talaith Cansas (Kansas State).

Cynhelir yr arddangosfa o Awst 17 i Fedi 18 yn Oriel Burris Hall y brifysgol.

Mae gan Lisa Evans, cyfarwyddwr y rhaglen gradd anrhydedd mewn cerflunio yn Ysgol Gelf Caerfyrddin, gysylltiadau â’r athro celfyddydau David Lobdell ym Mhrifysgol New Mexico Highlands. Meddai: “Rydym wrth ein bodd yn cael gwahoddiad i’r digwyddiad nodedig hwn ac mae’r myfyrwyr wrthi ar hyn o bryd yn paratoi gwaith fydd yn cael ei foldio, ei gastio a’i orffennu gan y brifysgol yn yr ychydig fisoedd nesaf.

“Mae’r gwaith yn friff agored, mae ond rhaid i ni wneud yn siŵr ein bod yn defnyddio deunydd y gellir ei ddefnyddio i wneud mowldiau a chael ei gastio mewn haearn.”

Mae Lisa hefyd wedi cael gwahoddiad i fod yn aelod o’r panel yng Nghynhadledd Celfyddyd Haearn Bwrw’r Gorllewin ym Mhrifysgol Dacota. Mae’r panel yn mynd i’r afael â gweithgareddau rhyngwladol a chydweithredol gan gynnwys digwyddiadau arllwys haearn, gweithdai a pherfformiad.

Continue Reading

Cymraeg

Sir Gaerfyrddin yn cyhoeddi cynllun newid hinsawdd

Published

on

CYNGOR Sir Caerfyrddin yw’r awdurdod lleol cyntaf yng Nghymru i gyhoeddi cynllun gweithredu newid yn yr hinsawdd, sy’n nodi sut y bydd yn gweithio tuag at fod yn garbon sero-net yn ystod y 10 mlynedd nesaf.
Mae ymdrechion i leihau a gwrthbwyso allyriadau carbon eisoes yn gwneud cyfraniad cadarnhaol i’r agenda newid yn yr hinsawdd, ond mae mwy i ddod wrth i’r Cyngor ganolbwyntio ar feysydd allweddol er mwyn ateb yr her.
Y llynedd roedd yr awdurdod yn un o’r cynghorau cyntaf yn y DU i ddatgan argyfwng hinsawdd, gan addo bod yn garbon sero-net erbyn 2030, sef 20 mlynedd o flaen targedau Llywodraeth Cymru a’r DU, ac ymrwymo i gyhoeddi cynllun gweithredu o fewn blwyddyn.
A hithau’n flwyddyn ers ei ddatganiad, bu i’r Cyngor Llawn gymeradwyo’r cynllun hwnnw heddiw (12 Chwefror, 2020) ac ailadrodd ei ymrwymiad, yn ogystal â thynnu sylw at y camau cadarnhaol mae wedi’u cymryd yn barod.
Mae’r Cyngor wedi lleihau allyriadau carbon ei adeiladau annomestig 38 y cant ers 2005/06, ac mae’n caffael ei drydan i gyd o ffynonellau ynni adnewyddadwy.
Buddsoddwyd £2 filiwn ganddo mewn 200 o brosiectau effeithlonrwydd ynni, yn y gobaith o arbed 41,000 tunnell o allyriadau carbon.
Mae pob prosiect adeiladu mawr newydd yn cynnwys ynni adnewyddadwy, gan gynnwys paneli solar, a phympiau sy’n codi gwres o’r ddaear a’r awyr.
Mae allyriadau carbon o oleuadau stryd wedi gostwng 65 y cant ers 2011/12, ac mae 80 y cant o’r 20,000 o oleuadau stryd sydd yn y sir wedi cael eu troi’n rhai LED ynni isel.
Mae allyriadau carbon fflyd y Cyngor, gan gynnwys cerbydau sbwriel a graeanu, wedi lleihau 19 y cant ers 2012/13, ac mae rhagor o fuddsoddiad yn yr arfaeth i sicrhau fflyd sydd hyd yn oed yn fwy effeithlon o ran ynni.
Ni oedd y Cyngor cyntaf yng Nghymru i brynu ceir trydan er mwyn lleihau effaith milltiroedd busnes, ac ategwyd hyn gan arferion gweithio ystwyth newydd i leihau’r teithio a wneir gan staff.
Ymhlith y camau gweithredu eraill y mae datblygu ffyrdd newydd o leihau carbon yn adeiladau’r Cyngor, prynu fflyd sy’n defnyddio ynni’n fwy effeithlon, cydweithio â chyrff cyhoeddus eraill i sicrhau newid ehangach, edrych ar gyfleoedd i blannu coed a chynhyrchu ynni adnewyddadwy ar dir sy’n eiddo i’r Cyngor.
Cyflwynwyd y cynllun gan y Cynghorydd Cefin Campbell, yr Aelod o’r Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am newid yn yr hinsawdd, ac fe atebodd gyfres o gwestiynau manwl gan aelodau o’r cyhoedd a oedd yn bresennol yn y cyfarfod.
Dywedodd: “Mae heddiw’n ddiwrnod hanesyddol iawn i Gyngor Sir Caerfyrddin. Flwyddyn yn ôl, bron i’r diwrnod, fe wnaethon ni ddatgan argyfwng hinsawdd. Roedden ni i gyd wedi cytuno’n unfrydol yn y cyfarfod hwnnw y byddai’r Cyngor hwn yn datblygu cynllun gweithredu yn y 12 mis nesaf.
“Rwy’n falch iawn ein bod wedi llwyddo i wneud hynny, ond mae’n bwysig iawn cofio pam ein bod yn gwneud hynny.
“Wrth wylio’r newyddion rydyn ni’n gweld yn ddyddiol yr holl drychinebau naturiol sy’n digwydd – tanau gwyllt, lefelau’r môr yn codi gan fygwth ein hynysoedd, ein cefnforoedd yn llawn gwastraff plastig – rydyn ni’n gallu gweld yr effaith mae’r ddynoliaeth yn ei chael a sut mae hynny’n bygwth dyfodol y blaned.
“Os na wnawn ni newid bydd hi’n rhy hwyr, oherwydd byddwn ni wedi gwneud cymaint o ddifrod i’r blaned – mae gwyddonwyr yn bendant ynghylch hynny. Mae newid hinsawdd yn digwydd yma, ac mae’n digwydd nawr.”
Ychwanegodd: “Roedden ni’n gwbl ddifrifol wrth addo i lunio cynllun gweithredu, ac rwy’n falch ein bod ni wedi cadw at yr addewid hwnnw.
“Rwy’n ymfalchïo’n fawr mai ni yw’r cyntaf yng Nghymru i gyhoeddi cynllun gweithredu. Wedi dweud hynny, llunio cynllun gweithredu yw’r darn hawdd – nawr mae’r gwaith caled yn dechrau. Bydd y cynllun hwn yn esblygu ac yn newid i ateb heriau’r dyfodol. Bydd hefyd yn ymateb i gyfleoedd. Rydyn ni’n ymchwilio i ffyrdd newydd o ddatblygu prosiectau cyffrous i leihau ein hallyriadau carbon.
“Mae’n werthusiad gwych o ble rydyn ni arni, ond bydd hyn yn wahanol iawn ymhen dwy flynedd, neu bum mlynedd. Mae’n realistig ac yn rhywbeth y gallwn ni ei gyflawni. Rydyn ni’n edrych ar ein hadeiladau domestig, ein fflyd a’n milltiroedd busnes, goleuadau stryd… ond byddwn ni’n gwneud llawer mwy na hynny.
“Bydd wastad hyn a hyn o allyriadau carbon gyda ni, ond beth mae’n rhaid i ni ei wneud yw dod o hyd i ffyrdd o wrthbwyso hyn fel ein bod yn garbon sero-net.
“Rwy’n gobeithio y gallwn ni i gyd weithio gyda’n gilydd, gydag awdurdodau lleol eraill yn y rhanbarth, a gyda chymdeithasau a chyrff eraill yn y sector cyhoeddus sy’n awyddus i ddod gyda ni ar y daith hanesyddol hon.”

Continue Reading

Cymraeg

Rhagor o fuddsoddiad yn yr A484 yn Sir Gaerfyrddin

Published

on

Mae cam olaf y gwaith adfer i atgyweirio’r difrod a achoswyd gan storm Callum ar yr A484 bellach ar waith.

Mae rhaglen gymhleth iawn o waith graddol eisoes wedi’i chwblhau yn un o’r ardaloedd yr effeithiwyd arni waethaf yng Nghwmduad, pan fu farw dyn ifanc yn drasig yn dilyn tirlithriad.

Mae atgyweiriadau o ganlyniad i’r storm hefyd wedi’u gwneud ym Mronwydd.

Effeithiwyd ar ryw 20 milltir o’r A484 gan yr amodau tywydd eithafol yn Sir Gaerfyrddin ym mis Hydref 2018, a oedd yn ymestyn o Gaerfyrddin i Genarth.

Mae ail gam y gwaith cynnal wedi dechrau erbyn hyn mewn ardaloedd eraill yr effeithiwyd arnynt wrth droeon Henallt, De Pante, Gorsaf Llwyfan Cerrig, Tirgwili/Rock & Fountain, Mile End, Nantclawdd, cyffordd yr A484/A475, Gelligatti cyn gorffen yn Flatwood, Cenarth.

Bydd y gwaith yn cynnwys cwympo coed wedi’u difrodi, gosod sylfeini ar gyfer rhwystrau diogelwch newydd, sefydlogi argloddiau a gosod siambrau draenio priffordd newydd.

Mae Cyngor Sir Caerfyrddin wedi sicrhau cyllid gan Lywodraeth Cymru i wneud gwaith cynnal a chadw’r briffordd mewn ymateb i arolygiadau manwl yn dilyn y storm.

Dywedodd y Cynghorydd Hazel Evans, sef yr Aelod o’r Bwrdd Gweithredol dros yr Amgylchedd: “Mae hwn wedi bod yn waith cymhleth iawn sy’n ymestyn dros 20 milltir ac yn cynnwys nifer o asiantaethau. Er bod diogelwch y cyhoedd yn hollbwysig, gwneir pob ymdrech i sicrhau bod y gwaith hwn yn cael ei darfu cyn lleied â phosibl nes y bydd wedi’i gwblhau. Rydym yn deall bod hyn wedi cael effaith fawr ar y gymuned leol a’r bobl sy’n defnyddio’r ffordd, a hoffem ddiolch iddynt am eu hamynedd a’u cydweithrediad wrth i’r gwaith adfer ac atgyweirio hwn gael ei wneud.”

Continue Reading

Trending

FOLLOW US ON FACEBOOK