Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Pwysigrwydd hamdden awyr agored yng Nghymru

Published

on

Pobl fwynhau’r amgylchedd naturiol, cadw’n heini ac iach (pic. Andrew Rendell)

MAE CYFOETH Naturiol Cymru (CNC) wedi cyhoeddi adroddiad newydd sy’n dangos sut mae awyr agored Cymru yn cael ei ddefnyddio’n eang ac yn cael ei gwerthfawrogi’n fawr gan bobl yng Nghymru.

Yn seiliedig ar ddata o Arolwg Hamdden Awyr Agored Cymru CNC, mae’n darparu crynodeb o’r darlun cymhleth o weithgareddau awyr agored yng Nghymru rhwng 2008 a 2015.

Mae’r adroddiad yn brawf o’r manteision sylweddol mae hamdden awyr agored yn ei gyflwyno i economi Cymru, gyda £5.6 biliwn yn cael ei wario ar ymweliadau awyr agored gan bobl sy’n byw yng Nghymru – cyfartaledd o £12.74 yr ymweliad.

Mae’n dangos sut mae hamdden awyr agored yn cyfrannu ‘n sylweddol at lefelau gweithgarwch corfforoI yng Nghymru, gydag ymarfer corff a’i fanteision iechyd cysylltiedig yn cael ei ystyried i fod y cymhelliant pwysicaf.

Hefyd mae’r adroddiad yn datgelu faint mae pobl yn gwerthfawrogi natur. Dywedodd bron hanner o’r rhai a holwyd eu bod yn pryderu am golli bioamrywiaeth yng Nghymru, a’r mwyafrif yn cymryd o leiaf un cam i helpu gwarchod yr amgylchedd.

Dywedodd Emyr Roberts, Prif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru: “Mae’r adroddiad newydd hwn yn dangos pam mae angen inni barhau i weithio i roi cyfleoedd i bobl wella eu hiechyd meddyliol a corfforol drwy weithgareddau yn yr awyr agored.

“Mae gan Gymru amgylchedd naturiol gwych i bawb i’w fwynhau, tra hefyd yn cyfrannu i’r economi lleol a gwella iechyd y genedl.

“Rydym yn gofalu am lawer o safleoedd prydferth a hygyrch ledled Cymru lle gall pobl fwynhau’r amgylchedd naturiol, cadw’n heini ac iach.“

Mae’r adroddiad yn dangos sut mae cymryd rhan wedi newid dros amser, gan gynnwys y gweithgareddau mae pobl yn ei fwynhau a pham, a’r lleoedd mae pobl yn hoffi ymweld â hwy fwyaf.

Gweithgareddau awyr agored sydd fwyaf poblogaidd, gyda 90 y cant yn ymweld o leiaf unwaith y flwyddyn, a mwy na hanner yn dymuno ymweld â hwy yn amlach.

Dros y blynyddoedd mae’r dewis o weithgareddau wedi newid ychydig, ond mae cerdded yn dal i fod yn weithgaredd awyr agored mwyaf poblogaidd gyda dros dri chwarter o bobl yn mwynhau mynd am dro o amgylch y parc, crwydro coedwigoedd neu heicio yn y mynyddoedd.

Rhedeg yw’r unig weithgaredd sydd wedi cynyddu’n gyson dros y blynyddoedd gyda mwy na chwarter o oedolion yn cymryd rhan.

Mae beicio hefyd yn boblogaidd, gan barhau i ddenu bron i chwarter o bobl.

Mae’r mannau mae pobl yn ymweld ag yn cynnwys beth sydd ar stepen ein drws ynghyd â thirweddau eiconig ac arfordir Cymru.

Y lleoedd mwyaf poblogaidd i ymweld â hwy yw parciau a choetiroedd lleol, tra bod pobl yn hoffi mynd i’r mynyddoedd, traethau a’r arfordir yn amlach.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Beti George yn cofio ei chymar David Parry-Jones

Published

on

Beti George: Colli David

GALAR personol a brwydr gyhoeddus, dyna hanfod rhaglen bwerus a phersonol ar S4C yng nghwmni’r cyflwynydd a’r newyddiadurwraig Beti George.

Collodd Beti George ei phartner, David Parry-Jones, ym mis Ebrill 2017 ar ôl iddo frwydro gyda chlefyd Alzheimer’s. Mae Beti George: Colli David yn ei dilyn wrth iddi gofio am ei chymer ac ymgyrchu dros ragor o gefnogaeth i’r rheiny sy’n byw gydag effeithiau Alzheimer’s.

Bu Beti’n gofalu am David ar ôl iddo gael diagnosis o Alzheimer’s yn 2009. Ers hynny mae hi wedi ymgyrchu’n ddiflino dros well cymorth i’r rhai sy’n byw gyda’r clefyd a’u gofalwyr.

“Beth sy’ yn rhoi cysur i fi yw fy mod i wedi dod i ben â gofalu amdano a’i fod e’ wedi gwerthfawrogi hynny a hefyd ei fod e’ wedi cael aros gartre’ tan y diwedd. Ydw i’n mynd i barhau i ymgyrchu? Wel, ar hyn o bryd, dwi’n teimlo’n fwy penderfynol nag erioed,” meddai Beti.

Bydd y rhaglen yn dilyn Beti wrth iddi wahodd gofalwyr a theuluoedd sy’n byw gyda’r clefyd i gwrdd â hi yn yr Eisteddfod Genedlaethol er mwyn rhannu profiadau a syniadau.

Mae Beti’n casglu’r wybodaeth yma er mwyn gallu lobïo gwleidyddion i wella gofal dementia. “Mae pobl yn cysylltu gyda fi’n gyson ac mae gen i syniadau cryf ynglŷn â beth ddylai ddigwydd ond mae’n rhaid i’n gwleidyddion ni wrando,” meddai Beti.

Bydd Beti hefyd yn cynnal digwyddiad yn y Senedd er mwyn cyflwyno ei phrofiadau hi a phrofiadau gofalwyr eraill i Aelodau Cynulliad.

Mae’r syniadau yn cael eu cyflwyno i’r Aelodau a’r Gweinidog dros Ofal Cymdeithasol a Phlant, Huw Irranca-Davies. “Un thema gyson ddaeth o fy sgyrsiau gyda phobl yn yr Eisteddfod oedd, unwaith bod y diagnosis yn cael ei roi, bod pobl yn cael eu gyrru adref, heb unrhyw syniad at bwy i droi. Yr hyn mae gofalwyr eisiau yw gweithiwr allweddol fydd gyda nhw o’r dechrau’n deg ac sy’n aros gyda nhw tan y diwedd un.”

Ar ddiwedd y rhaglen mae Beti yn mynd ar daith emosiynol i Wlad Groeg, i Ynys Samos, lle treuliodd hi a David wyliau hapus dros gyfnod o flynyddoedd. Nawr a hithau yno ar ei phen ei hun bydd nifer o atgofion chwerw-felys yn llifo’n ôl i’r cof.

Continue Reading

Cymraeg

Jonathan Edwards AS yn ysgrifennu

Published

on

Jonathan Edwards: Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision.

UN O fy gweithredoedd olaf yn San Steffan cyn y Nadolig oedd gosod cynnig gerbron y Senedd oedd yn mynegi pryder am ail ddyfodiad y diwydiant caethweision yng ngogledd Affrica.

Darlledwr Americanaidd CNN wnaeth ddatgelu’r erchylltra wrth i’w gohebwyr deithio i Libya a darganfod masnach mewn pobl, gyda dynion a merched ifainc yn cael eu gwerthu mewn ocsiwn agored. Yn aml byddai y dioddefwyr wedi wynebu trais rhywiol ac artaith cyn cael eu gwerthu.

Tarddiad y broblem yw y symudiad o fudwyr economaidd o wledydd i’r de o anialwch y Sahara i Lybia mewn ymgais i groesi Môr y Canoldir i Ewrop. Rydym yn sôn am smyglo pobl ar lefel ddiwydiannol gyda’r ifainc yn heidio wrth lyncu addewidion o ddianc rhag tlodi Affrica i gyfoeth Ewrop.

Mae yn anodd credu yn yr 21 Ganrif bod sefyllfa yn bodoli unrhyw le yn y byd lle mae pobl yn cael eu trin fel eiddo, i’w brynu a gwerthu a’u cam-drin. Rhywbeth chi’n darllen mewn nofelau, llyfrau hanes, neu gwylio mewn ffilmiau – perthyn i oes tywyll yn hanes dynolryw – yw masnach pobl. Craidd caethwasiaeth wrth gwrs yw bod rhai pobl yn llwyr israddol, heb unrhyw hawliau dynol o unrhyw fath. Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision.

O ystyried graddfa y datgeliadau gan CNN mae’n amlwg bod angen gweithredu ar frys ar lefel rhyngwladol. Mae rôl sylfaenol i’r Cenhedloedd Unedig ac i Undeb Affrica i greu polisïau rhyngwladol addas. Yn bersonol credaf bod angen ymateb polisi wedi selio ar tair golofn sylfaenol:

Yn gyntaf rhaid adfer grym llywodraeth Libya dros holl diriogaeth y wladwriaeth ac adfer rheolaeth cyfreithiol wedi selio ar hawliau dynol sylfaenol. Un o sgil effeithiau rhyfel y Gorllewin yn erbyn Gaddafi oedd anrhefn gwleidyddol dros tiriogaeth Libya wrth i’r llywodraeth newydd methu cadw rheolaeth dros y wlad. Gyda rhannau enfawr o Libya bellach mewn stad o anrhefn does dim syndod bod gweithredoedd hollol dychrynllyd wedi dychwelyd. Unwaith eto mae gwers i wledydd y Gorllewin bod yna goblygiadau dirfawr i gweithredoedd milwrol tramor. Mae ‘regime change’ wrth gwrs yn anghyfreithlon ac roedd yn hollol anghyfrifol i Cameron a Sarkozy golchi eu dwylo o Libya yn syth ar ôl y rhyfel.

Yn ail mae angen rhaglenni addysgiadol yn y gwledydd i’r de o’r Sahara sy’n rhybuddio pobl am ffawd mudwyr economaidd i gystadlu gyda propaganda y smyglwyr. Yn fwy na hynny rhaid mynd i’r afael a’r tlodi enfawr yn y gwledydd dan sylw a delio gyda rhyfeloedd yr ardal. Haws dweud na gwneud yn sicr ond rhaid I ni sylweddoli yn y Gorllewin yn yr oes modern os oes problemau mewn gwledydd tlawd y byd mae nhw’n datblygu yn gloi yn broblem i ni hefyd. Y gwirionedd yw bydd angen ail dosbarthu cyfoeth ac adnoddau yn sylweddol yn hytrach na system economaidd sy’n ecsploitio’r tlawd a canoli pwer, cyfoeth a grym ymysg yr elit.

Yn olaf bydd angen atgyfnerthu systemau sy’n atal y llif anghyfreithlon o fudwyr economaidd o Affrica i Ewrop. Mae derbyn ffoaduriaid wrth gwrs yn fater hollol gwahanol ac rwy’n falch iawn gweld mai Sir Gar, dan reolaeth Plaid Cymru, sydd ar ben rhestr Cynghorau Cymru o ran gweithredu ein cyfrifoldebau dyngarol. Siomedig iawn oedd darllen bod nifer fawr o gynghorau dan reolaeth y Blaid Lafur heb derbyn yr un ffoadur blwyddyn diwethaf.

Heb gweithredu cynhwysfawr ar y tri lefel uchod pryderaf ond gwaethygu bydd y sefyllfa. I orffen hoffwn dymuno Blwyddyn Newydd Dda i holl ddarllenwyr yr Herald. Cawn obeithio am flwyddyn heddychlon a llewyrchus i bawb.

Continue Reading

Cymraeg

Luke Evans yn Magu Adenydd

Published

on

2018: Blwyddyn y Môr

BYDD Luke Evans, yr actor o Gymru sy’n enwog am ffilmiau hynod lwyddiannus fel Beauty and the Beast, Girl on the Train a The Hobbit, i’w weld unwaith eto ar ein sgriniau yn lansio’i ffilm newydd ar gyfer ymgyrch Blwyddyn y Môr.

Cafodd yr hysbyseb, a fydd ar gael ar-lein o heddiw ymlaen, ei chreu i lansio ymgyrch dwristiaeth Croeso Cymru ar gyfer 2018 − Blwyddyn y Môr. Mae’n dangos Evans yn hedfan awyren fôr ar hyd arfordir trawiadol Cymru, gan roi cyfle inni weld golygfeydd ysblennydd, gweithgareddau ar y môr, a bywyd gwyllt yr arfordir.

Bydd y ffilm yn cael ei dangos yng Nghymru ar S4C ac ITV Cymru rhwng 1-7 Ionawr.

Luke, sy’n hanu o Bont-y-pŵl, oedd seren un o ffilmiau mwyaf proffidiol y flwyddyn – fersiwn newydd Disney o Beauty and the Beast – cyn iddo ddychwelyd i wlad ei febyd i ffilmio’r hysbyseb.

Gan ddechrau ym mherfeddion Eryri, mae Evans yn hedfan awyren fôr glasurol, gan esgyn o Lyn Gwynant a dilyn yr arfordir ysblennydd cyn glanio o’r diwedd ym Mae Caerdydd wrth i’r haul fachlud.

Wrth iddo’n tywys ar hyd y daith, mae’n cyfeirio at amryfal ffeithiau daearyddol, diwylliannol a hanesyddol ac yn dathlu’r ffaith mai Cymru yw’r wlad gyntaf yn y byd i ddarparu llwybr troed pwrpasol sy’n dilyn yr arfordir ar ei hyd – pob un o’r 870 o filltiroedd ohono.

Wrth sôn am ei gysylltiad ag ymgyrch Blwyddyn y Môr Cymru, dywedodd Luke: “Roedd cael gweld arfordir Cymru fel hyn yn anrhydedd ac yn fraint.

“Aethon ni heibio i gannoedd o draethau, harbyrau, cilfachau ac ynysoedd – gan wylio llamhidyddion a dolffiniaid trwyn potel yn chwarae yn y pellter – a phobl yn mwynhau rhwyfo mewn ceufadau a phadlfyrddio a chymryd rhan mewn arforgampau. Mae cymaint i’w wneud ar hyd arfordir Cymru.

“Mae gennyf atgofion melys iawn o dreulio gwyliau ar yr arfordir yng Nghymru, a dw i’n trïo dod ‘nôl yma mor aml ag y galla i. Mae’n gyfle i gael seibiant llwyr o ffair a ffwndwr bywyd bob dydd ac mae’n fy atgoffa o ba mor lwcus oeddwn i gael dod i oed ynghanol golygfeydd mor anhygoel.”

Mae ffilm Croeso Cymru ar gyfer 2018 yn ddilyniant i stori Blwyddyn Chwedlau Cymru a ddechreuodd yn 2017. Mae’n epig fach o ddarganfyddiadau ac anturiaethau a gafodd ei chyfarwyddo gan Marc Evans (Y Gwyll/Hinterland, Safe House, Trauma), ac mae’n rhoi golwg o’r awyr inni ar forweddau hardd Cymru.

Yr actores Hannah Daniel sy’n trosleisio fersiwn Gymraeg yr hysbyseb deledu. Ganed Hannah yng Nghaerdydd ac mae’n fwyaf adnabyddus am ei rhan fel DS Owens yn y Gwyll/Hinterland (BBC) ac fel Beca Matthews yn y ddrama gyfres Gwaith Cartref ar S4C. Mae Hannah i’w gweld ar hyn o bryd yn Un Bore Mercher, drama ddiweddaraf S4C ar nos Sul, yn chwarae Cerys Jones. Bydd y fersiwn Saesneg, Keeping Faith, ar y BBC ym mis Ionawr 2018.

Dywedodd y Gweinidog Twristiaeth, yr Arglwydd Elis-Thomas: “Mae’n hysbyseb ar gyfer Blwyddyn y Môr yn harneisio doniau creadigol gorau Cymru − gan gyfuno’n golygfeydd ysblennydd â doniau Luke Evans, yr actor o Hollywood, doniau Hannah Daniel, a hefyd ddoniau cynhyrchwyr o’n sector creadigol. Mae’r hysbyseb yn dangos bod Cymru’n wlad hyderus a bydd yn denu pobl i ddysgu mwy am yr hyn y bydd gan Gymru i’w gynnig yn ystod Blwyddyn y Môr 2018.”

Mae’r gweithgarwch hwn yn rhan o ymgyrch farchnata ehangach ar sawl platfform sy’n hyrwyddo Cymru i’r byd fel cyrchfan arfordirol o’r radd flaenaf yn ystod Blwyddyn y Môr. Bydd y ffilm yn ôl ar y sgrin ym mis Mawrth i gyd-fynd â Dydd Gŵyl Dewi a bydd hysbysebu helaeth hefyd yng ngorsaf Waterloo yn Llundain − rhan o ymgyrch integredig o weithgareddau ar-lein ac all-lein.

Continue Reading

Trending