Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

‘Nid Lloegr yw Cymru’, dywed UAC

Published

on

Byron Davies AS, Darren Millar AC, UAC Gwent PSG Glyn Davies, Nick Ramsey AC gyda Paul Davies AC

PWYSLEISIODD swyddogion Undeb Amaethwyr Cymru’r gwahaniaeth rhwng Cymru a Lloegr yn nhermau amaethyddiaeth, yng Nghynhadledd Wanwyn Plaid Dorïaidd Cymru yng Nghaerdydd.

Yn siarad yn y digwyddiad, dywedodd Llywydd UAC, Glyn Roberts: “Rhaid i amaethyddiaeth yn y Deyrnas Unedig ac yng Nghymru fod yn broffidiol ac yn gynaliadwy. Yng Nghymru y fferm deuluol yw conglfaen llawer o’n hamaethyddiaeth a’n ffordd o fyw. Yn fwy o lawer felly nag yn Lloegr. O ganlyniad, rhaid inni sicrhau bod rôl ffermydd o’r fath yng nghefn gwlad Cymru’n cael ei chydnabod.

“Mae amaethyddiaeth yng Nghymru’n sylfaenol wahanol yn nhermau angen, cynnyrch a phwysigrwydd cymdeithasol. Dyna pam na allwn ni felly gael polisi ar gyfer Lloegr yn bennaf wedi inni adael yr UE. Mae angen i Lywodraeth y DU werthfawrogi’r gwahaniaeth a sicrhau bod y pŵer yn mynd o Frwsel i Lywodraeth Cymru, yn ddelfrydol o fewn fframwaith DU newydd.”

Pwysleisiodd Llywydd yr Undeb hefyd mai Undeb Amaethwyr Cymru yw’r unig Undeb sy’n siarad ar ran ffermwyr Cymru’n unig, heb ofn na ffafriaeth, a heb ei llyffetheirio gan fuddiannau ariannol neu allanol.

O ystyried yr ansicrwydd gwleidyddol a’r dyfodol aneglur sy’n wynebu ffermio, meddai, rhaid cofio pam bod Undeb Amaethwyr Cymru’n bodoli. “Ffurfiwyd yr Undeb yn 1955 pan nad oedd llais ffermwyr Cymru’n cael ei glywed yn Llundain. Mi fyddwn ni’n gwneud yn siŵr nad yw’r llais hwnnw’n disgyn ar glustiau byddar eto.

“Felly dyna’n union y byddwn ni’n dal ati i’w wneud – byddwn yn brwydro i sicrhau dyfodol ffermio yng Nghymru a’r busnesau hynny sy’n cael incwm o amaethyddiaeth. Gadewch inni gofio bod cynnyrch gros amaethyddiaeth yng Nghymru bron yn £1.5 biliwn, ac mae allforion bwyd a diod yn werth £302 miliwn i economi Cymru.

“Mae yna bethau’n digwydd mewn perthynas â gadael yr UE. Er y bydd y ffocws ar brif ystyriaethau a thrafodaethau gadael yr UE, mae yna faterion hanfodol sydd angen eu datrys o fewn y DU trwy drafodaeth a chytundeb gyda’r gwledydd datganoledig.

“Ond, mi allwn ni weithio ochr yn ochr, a pharhau i gynllunio’n dyfodol yma, gartref, a dyna pam dwi’n annog ein cyrff datganoledig i weithio’n agos â’i gilydd, ac ar fyrder, i ddatblygu’r fframwaith amaethyddiaeth sydd ei angen ar y DU, ychwanegodd Glyn Roberts.

Aeth Llywydd yr Undeb ymlaen i ddweud: “Os ydyn ni’n gwerthfawrogi’n cymunedau, ein gwasanaethau cyhoeddus, ein cefn gwlad, ein treftadaeth, ein hysgolion a’n swyddi, yna rhaid inni eu gwarchod.

“Mae modd inni sicrhau dyfodol llewyrchus i’r sector ar ôl inni adael yr UE, ac mae digon o gyfleoedd y gellir eu harchwilio, ond mae llawer yn dibynnu ar barodrwydd ein gwleidyddion i gydnabod pa mor wahanol yw ffermio ar draws y gwledydd datganoledig, a pha mor wahanol yw eu hanghenion.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Bydd cynlluniau iaith yn cael eu moderneiddio

Published

on

Alun Davies: ​'Gweithredu brys​' i gynyddu'r nifer o athrawon

MAE GWEINIDOG y Gymraeg, Alun Davies AC, wedi dweud mae Llywodraeth Cymru angen ​’addasu a moderneiddio​’ y ffordd mae addysg Gymraeg yn cael ei chynllunio, yn ôl.

Wrth siarad ar ddydd Mawrth, 10 Hydref, dywedodd Mr Davies wrth ACau: “Cefais fy siomi gan y diffyg uchelgais o fewn y cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg ar ddechrau’r flwyddyn, a dyna pam cafodd Aled Roberts ei benodi i gynnal adolygiad brys o’r system, ynghyd â chysylltu â’r awdurdodau lleol i drafod eu cynlluniau cyfredol.”

Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i baratoi a chyflwyno Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg i Lywodraeth Cymru eu hystyried.

Adroddiad Mistar Roberts yn cynnig 18 o argymhellion ar gyfer datblygu’r cynlluniau i’r dyfodol.

Dyweddod y Gweinidog: “Mi fyddwn ni’n derbyn pob un o’r argymhellion.”

Mae adroddiad Aled hefyd yn cynnig argymhellion ar gyfer cynllunio addysg Gymraeg ar gyfer y dyfodol.

Mae’r argymhellion yn cynnwys adolygiad o amserlenni’r WESPs i gyd-fynd â rhaglenni cyfalaf Llywodraeth Cymru, yn arbennig y rhaglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, ac y dylid targedu’r buddsoddiad cyfalaf er mwyn sicrhau cysylltiad rhwng rhaglenni ysgolion a chyn ysgol.

Yn ail, dylid sefydlu panel neu fwrdd er mwyn trafod a phwyso a mesur y newidiadau sydd eu hangen i’r ddeddfwriaeth a’r rheoliadau cyn iddynt gael eu cyflwyno gerbron y Cynulliad.

Yn drydedd, cryfhau’r berthynas strategol rhwng llywodraeth leol a Mudiad Meithrin er mwyn sicrhau twf ar lefel pob sir a fydd yn cyfrannu at dargedau cenedlaethol Llywodraeth Cymru ar hyd y daith at 2050. Yna, symleiddio proses categoreiddio ieithyddol ysgolion; a chynllunio a gweithredu brys er mwyn cynyddu’r nifer o athrawon sydd yn cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg.

Wrth ymateb i gyhoeddiad Mr Davies i’r Blaid Geidwadol, dywedodd Darren Millar: “I am concerned, frankly, that the existing Welsh language impact assessments, which local authorities are required to undertake with regard to developments over a certain size, are not always looking for opportunities through their section 106 agreements to extend Welsh-medium provision in their communities.”

Diolchodd Mr Davies Mr Millar am ei ‘ymateb adeiladol’.

Dywedodd: “O ran cynlluniau datblygu lleol, yn amlwg, mae hyn yn rhywbeth sydd wedi bod yn destun dadl rhai lleol mewn gwahanol rannau o’r wlad. Yr wyf wedi cyfarfod Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd er mwyn trafod sut y gallwn symud y materion hyn ymlaen.

“Yr ydym yn dal i ystyried ein safbwynt ar hynny. I mi, ni welaf reswm o gwbl pam na all awdurdodau lleol sicrhau bod unrhyw ysgolion a adeiladwyd fel na all rhan o’r cytundebau 106 yn cynlluniau datblygu lleol yn sicrhau bod y Gymraeg yn rhan o hynny.”

Dywedodd Llyr Gruffudd: “Rydw i’n cytuno â chi bod yn rhaid addasu a moderneiddio nawr y ffordd rydym ni yn cynllunio.

“Rŷch chi’n berffaith iawn i ddweud nid dim ond rôl i’r Llywodraeth yw hon. Mae’r awdurdodau lleol, y byrddau llywodraethwyr, y prifathrawon, y rhieni, y plant eu hunain, a’r gymuned yn ehangach, wrth gwrs, â rôl bwysig i’w chwarae.

“Ond y Llywodraeth sydd yn gorfod dangos yr arweiniad. Mae’n rhaid i’r Llywodraeth ddangos arweiniad cryf, arweiniad dewr, arweiniad diwyro, er mwyn sicrhau bod y gweddill yn dilyn. Heb hynny, yna rydw i yn ofni y byddwn ni’n cychwyn o fan o wendid.”

Ymatebwyd mae Gweindiog: “Rwy’n credu bod angen inni gydnabod lle mae’r sefyllfa a’r cymeriad ieithyddol yn wahanol yn rhannau gwahanol o’r wlad, a dechrau drwy gydweithio â rhieni a’r cymunedau i sicrhau ein bod ni’n symud yn yr un cyfeiriad i sicrhau bod yna fwy o Gymraeg a mwy o gyfle i gael addysg drwy gyfrwng y Gymraeg ac addysg Gymraeg, ac i wneud hynny drwy gytundeb.

“Felly, yr uchelgais sydd gen i yw ein bod ni’n gallu symud ymlaen drwy gytundeb i ehangu addysg Gymraeg ym mhob un rhan o’r wlad.”

Dywedodd Mr Davies ei fod e’n derbyn hefyd bod angen ​’gweithredu brys​’ i gynyddu’r nifer o athrawon sy’n cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg

Continue Reading

Cymraeg

Curwch Ffliw

Published

on

MAE’R YMGYRCH genedlaethol i annog pobl mewn grwpiau cymwys ledled Cymru i gael brechiad i’w gwarchod rhag y ffliw wedi lansio Dydd Llun, 2 Hydref.

Mae’r ymgyrch Curwch Ffliw, o dan arweiniad Iechyd Cyhoeddus Cymru, yn annog y rhai sydd ei angen fwyaf i gael eu gwarchod bob blwyddyn rhag y ffliw, sy’n afiechyd sy’n gallu bod yn beryglus.

Yn y grwpiau cymwys mae merched beichiog, pobl â chyflyrau iechyd tymor hir cronig, a phawb 65 oed a hŷn.

Mae plant rhwng dwy ac wyth oed yn gymwys hefyd wrth i’r rhaglen frechu ar gyfer plant gael ei hymestyn eto eleni. Pigiad bach yw’r brechiad ar gyfer oedolion, ond i blant chwistrell trwyn syml yw’r brechiad.

Gall plant rhwng dwy a thair oed dderbyn y brechiad drwy chwistrell trwyn yn eu meddygfa a bydd y rhai yn y dosbarth derbyn ac ym mlynyddoedd ysgol 1, 2, 3 a 4 yn gallu ei gael yn yr ysgol.

Mae’r Cyfarwyddwr Iechyd Cyhoeddus ar gyfer (nodwch y bwrdd iechyd), yn annog pawb cymwys i gael brechiad y ffliw.

Pwysleisiodd y Gweinidog Iechyd Cyhoeddus, Rebecca Evans AC ei bod yn hanfodol bod y rhai sy’n wynebu’r risg fwyaf yn manteisio ar y brechiad am ddim: “Mae ffliw yn gallu bod yn salwch sy’n peryglu bywyd i rai pobl sy’n wynebu risg oherwydd eu hoedran, problem iechyd sylfaenol, neu am eu bod yn feichiog. Yn anffodus, mae ffliw yn lladd pobl yng Nghymru bob blwyddyn.

“Mae ffliw yn lledaenu’n rhwydd iawn. Bydd ymestyn y rhaglen i gynnwys mwy o blant eleni’n helpu i’w gwarchod rhag dal y ffliw, a bydd hefyd yn eu hatal rhag ei ledaenu i eraill yn y gymuned sy’n agored iawn i niwed efallai. Y llynedd, roedd y brechiad i blant yn effeithiol iawn ac mae’n braf gwybod bod cymaint o bobl ifanc wedi cael eu gwarchod.

“Mae pobl yn gallu bod yn ddifrifol wael gyda’r ffliw a brechiad y ffliw yw’r ffordd orau o warchod rhagddo, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn cael eich gwarchod yn fuan, er eich lles chi a phobl eraill.”

Er bod y rhan fwyaf o frechiadau ffliw y GIG yn cael eu rhoi mewn meddygfeydd, mae brechiadau i oedolion ar gael mewn llawer o fferyllfeydd cymunedol ledled Cymru.

Hefyd mae gan ofalwyr, gwirfoddolwyr sy’n darparu cymorth cyntaf mewn argyfwng ac Ymatebwyr Cyntaf Cymunedol hawl i gael y brechiad. Mae hefyd yn cael ei argymell i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen, i’w gwarchod hwy a’r rhai yn eu gofal. Gallant siarad â’u hadran iechyd galwedigaethol neu eu cyflogwr am ble a phryd allant gael eu brechiad.

Dywedodd Dr Richard Roberts, Pennaeth y Rhaglen Afiechydon Ataliadwy Trwy Frechu yn Iechyd Cyhoeddus Cymru: “Bob blwyddyn mae feirysau’r ffliw yn yr aer, gan wneud llawer o bobl yn sâl a bydd rhai’n wynebu sefyllfaoedd sy’n peryglu eu bywydau. Y llynedd cadarnhawyd bod gan 74 o gleifion yn unedau gofal dwys Cymru y ffliw.

“Mae feirws y ffliw’n gallu newid yn rheolaidd ac mae gwarchodaeth y brechiad yn gwanio gydag amser, felly os ydych chi mewn grŵp risg ac wedi cael y brechiad y llynedd, mae dal yn bwysig cael eich brechu eleni, fel eich bod wedi’ch gwarchod dros y gaeaf yma.

“Cael eich brechu rhag y ffliw bob blwyddyn yw’r ffordd unigol orau o warchod rhag dal neu ledaenu salwch sy’n gallu bod yn niweidiol iawn. Mae ffliw yn gallu bod yn ddifrifol iawn, hyd yn oed gyda thriniaeth – ond cael eich brechu sy’n cynnig y warchodaeth orau, felly gwnewch yn siŵr ei fod ar dop eich rhestr o bethau i’w gwneud yr hydref yma.”

Continue Reading

Cymraeg

Gweithio, dysgu, astudio

Published

on

Meleri Haf Owen: Mae hi'n cyfuno gwaith ac astudio

MAE’R PRIF gontractwyr sy’n gyfrifol am reoli’r gwaith adeiladu ar Yr Egin, Kier Group plc, wedi penodi myfyrwraig ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant i weithio gyda’r cwmni ar y prosiect uchelgeisiol.

Bu Meleri Haf Owen, sy’n astudio Addysg Grefyddol trwy gyfrwng y Gymraeg yn Y Drindod Dewi Sant, ar leoliad gyda Kier dros yr haf ac ers hynny mae hi wedi cael ei chyflogi’n Weinyddwr dros gyfnod y prosiect i weithio gyda’r cwmni adeiladu wrth iddi gwblhau ei hastudiaethau.

“Roedd angen i Kier gael gweinyddwr i weithio ar brosiect Yr Egin. felly dyma ni’n gweithio gyda Sgiliau Adeiladu Cyfle i geisio dod o hyd i’r person cywir i ni. I ddechrau, roedd y lleoliad ar gyfer cyfnod prawf o bythefnos gyda golwg ar gyflogaeth dros gyfnod yr haf,” meddai Steve Langford o Kier, Rheolwr Prosiect Yr Egin.

“O’r cychwyn cyntaf, dangosodd Meleri frwdfrydedd, ymrwymiad ac agwedd glodwiw. Pan ddaeth y lleoliad i ben, hyfryd o beth oedd gallu cynnig gwaith iddi hi gyda ni ar Yr Egin.

“Mae Meleri’n gweithio’n galed, ac mae hi bob amser yn gwrtais, gan gwblhau pob un o’i thasgau i safon broffesiynol. Rydyn ni’n falch dros ben ei bod hi bellach yn gallu parhau i weithio i ni gydol y prosiect, wrth iddi gwblhau ei hastudiaethau yn Y Drindod Dewi Sant.”

Mae’r Egin – canolfan ddigidol a chyfryngol newydd Y Drindod Dewi Sant yng Nghaerfyrddin – yn ddatblygiad a fydd yn gartref i brif bencadlys S4C yn ogystal â nifer o gwmnïau a sefydliadau sy’n gweithio gyda’r diwydiannau creadigol a digidol.

Bydd yr Egin hefyd yn ganolfan a fydd ynghanol y gymuned gan ddarparu cyfleoedd i bobl leol fwynhau’r adeilad a’i adnoddau – caffi, awditoriwm a mannau perfformio. Dechreuodd y gwaith adeiladu ym mis Mawrth ac mae’r ganolfan ar y trywydd iawn i’w chwblhau erbyn haf 2018.

“Mae’n fraint cael gweithio ar brosiect mor gyffrous â’r Egin,” meddai Meleri sy’n ugain oed ac sy’n dod o Foelgastell, Sir Gaerfyrddin.

“Roeddwn i wedi bod yn gweithio i Sgiliau Adeiladu ar gampws Rhydaman Coleg Sir Gâr dros yr haf a thrwy Cyfle ces i wybod am y swydd hon. Gwnes i gais am swydd gyda Kier i ennill profiad o weithio mewn amgylchedd swyddfa, a chael fy mhlesio’n fawr iawn.

“Roeddwn i hefyd am gael rhagor o brofiad ym maes gweinyddu,” ychwanega Meleri. “Yn ystod fy nghyfnod i gyda Kier, dwi wedi datblygu a dysgu llawer o sgiliau gweinyddol newydd yn ogystal â dysgu rhagor am y diwydiant adeiladu a chael cyfle i gyfarfod â llawer o bobl newydd.

“Dwi wrth fy modd yn gweithio i Kier ac yn falch dros ben o gael cyfle mor anhygoel lle ar yr un pryd dwi hefyd yn gallu cwblhau fy astudiaethau yn Y Drindod Dewi Sant.”

Mae Kier yn cynnig lleoliadau profiad gwaith gydol cyfnod prosiect Yr Egin yn ogystal â llawer o gyfleoedd ymgysylltu cymunedol. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch ag Amanda Swoboda, Cydlynydd Cymuned Kier trwy’r e-bost: Amanda.Swoboda@kier.co.uk

Continue Reading

Trending