Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

‘Nid Lloegr yw Cymru’, dywed UAC

Published

on

Byron Davies AS, Darren Millar AC, UAC Gwent PSG Glyn Davies, Nick Ramsey AC gyda Paul Davies AC

PWYSLEISIODD swyddogion Undeb Amaethwyr Cymru’r gwahaniaeth rhwng Cymru a Lloegr yn nhermau amaethyddiaeth, yng Nghynhadledd Wanwyn Plaid Dorïaidd Cymru yng Nghaerdydd.

Yn siarad yn y digwyddiad, dywedodd Llywydd UAC, Glyn Roberts: “Rhaid i amaethyddiaeth yn y Deyrnas Unedig ac yng Nghymru fod yn broffidiol ac yn gynaliadwy. Yng Nghymru y fferm deuluol yw conglfaen llawer o’n hamaethyddiaeth a’n ffordd o fyw. Yn fwy o lawer felly nag yn Lloegr. O ganlyniad, rhaid inni sicrhau bod rôl ffermydd o’r fath yng nghefn gwlad Cymru’n cael ei chydnabod.

“Mae amaethyddiaeth yng Nghymru’n sylfaenol wahanol yn nhermau angen, cynnyrch a phwysigrwydd cymdeithasol. Dyna pam na allwn ni felly gael polisi ar gyfer Lloegr yn bennaf wedi inni adael yr UE. Mae angen i Lywodraeth y DU werthfawrogi’r gwahaniaeth a sicrhau bod y pŵer yn mynd o Frwsel i Lywodraeth Cymru, yn ddelfrydol o fewn fframwaith DU newydd.”

Pwysleisiodd Llywydd yr Undeb hefyd mai Undeb Amaethwyr Cymru yw’r unig Undeb sy’n siarad ar ran ffermwyr Cymru’n unig, heb ofn na ffafriaeth, a heb ei llyffetheirio gan fuddiannau ariannol neu allanol.

O ystyried yr ansicrwydd gwleidyddol a’r dyfodol aneglur sy’n wynebu ffermio, meddai, rhaid cofio pam bod Undeb Amaethwyr Cymru’n bodoli. “Ffurfiwyd yr Undeb yn 1955 pan nad oedd llais ffermwyr Cymru’n cael ei glywed yn Llundain. Mi fyddwn ni’n gwneud yn siŵr nad yw’r llais hwnnw’n disgyn ar glustiau byddar eto.

“Felly dyna’n union y byddwn ni’n dal ati i’w wneud – byddwn yn brwydro i sicrhau dyfodol ffermio yng Nghymru a’r busnesau hynny sy’n cael incwm o amaethyddiaeth. Gadewch inni gofio bod cynnyrch gros amaethyddiaeth yng Nghymru bron yn £1.5 biliwn, ac mae allforion bwyd a diod yn werth £302 miliwn i economi Cymru.

“Mae yna bethau’n digwydd mewn perthynas â gadael yr UE. Er y bydd y ffocws ar brif ystyriaethau a thrafodaethau gadael yr UE, mae yna faterion hanfodol sydd angen eu datrys o fewn y DU trwy drafodaeth a chytundeb gyda’r gwledydd datganoledig.

“Ond, mi allwn ni weithio ochr yn ochr, a pharhau i gynllunio’n dyfodol yma, gartref, a dyna pam dwi’n annog ein cyrff datganoledig i weithio’n agos â’i gilydd, ac ar fyrder, i ddatblygu’r fframwaith amaethyddiaeth sydd ei angen ar y DU, ychwanegodd Glyn Roberts.

Aeth Llywydd yr Undeb ymlaen i ddweud: “Os ydyn ni’n gwerthfawrogi’n cymunedau, ein gwasanaethau cyhoeddus, ein cefn gwlad, ein treftadaeth, ein hysgolion a’n swyddi, yna rhaid inni eu gwarchod.

“Mae modd inni sicrhau dyfodol llewyrchus i’r sector ar ôl inni adael yr UE, ac mae digon o gyfleoedd y gellir eu harchwilio, ond mae llawer yn dibynnu ar barodrwydd ein gwleidyddion i gydnabod pa mor wahanol yw ffermio ar draws y gwledydd datganoledig, a pha mor wahanol yw eu hanghenion.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Beti George yn cofio ei chymar David Parry-Jones

Published

on

Beti George: Colli David

GALAR personol a brwydr gyhoeddus, dyna hanfod rhaglen bwerus a phersonol ar S4C yng nghwmni’r cyflwynydd a’r newyddiadurwraig Beti George.

Collodd Beti George ei phartner, David Parry-Jones, ym mis Ebrill 2017 ar ôl iddo frwydro gyda chlefyd Alzheimer’s. Mae Beti George: Colli David yn ei dilyn wrth iddi gofio am ei chymer ac ymgyrchu dros ragor o gefnogaeth i’r rheiny sy’n byw gydag effeithiau Alzheimer’s.

Bu Beti’n gofalu am David ar ôl iddo gael diagnosis o Alzheimer’s yn 2009. Ers hynny mae hi wedi ymgyrchu’n ddiflino dros well cymorth i’r rhai sy’n byw gyda’r clefyd a’u gofalwyr.

“Beth sy’ yn rhoi cysur i fi yw fy mod i wedi dod i ben â gofalu amdano a’i fod e’ wedi gwerthfawrogi hynny a hefyd ei fod e’ wedi cael aros gartre’ tan y diwedd. Ydw i’n mynd i barhau i ymgyrchu? Wel, ar hyn o bryd, dwi’n teimlo’n fwy penderfynol nag erioed,” meddai Beti.

Bydd y rhaglen yn dilyn Beti wrth iddi wahodd gofalwyr a theuluoedd sy’n byw gyda’r clefyd i gwrdd â hi yn yr Eisteddfod Genedlaethol er mwyn rhannu profiadau a syniadau.

Mae Beti’n casglu’r wybodaeth yma er mwyn gallu lobïo gwleidyddion i wella gofal dementia. “Mae pobl yn cysylltu gyda fi’n gyson ac mae gen i syniadau cryf ynglŷn â beth ddylai ddigwydd ond mae’n rhaid i’n gwleidyddion ni wrando,” meddai Beti.

Bydd Beti hefyd yn cynnal digwyddiad yn y Senedd er mwyn cyflwyno ei phrofiadau hi a phrofiadau gofalwyr eraill i Aelodau Cynulliad.

Mae’r syniadau yn cael eu cyflwyno i’r Aelodau a’r Gweinidog dros Ofal Cymdeithasol a Phlant, Huw Irranca-Davies. “Un thema gyson ddaeth o fy sgyrsiau gyda phobl yn yr Eisteddfod oedd, unwaith bod y diagnosis yn cael ei roi, bod pobl yn cael eu gyrru adref, heb unrhyw syniad at bwy i droi. Yr hyn mae gofalwyr eisiau yw gweithiwr allweddol fydd gyda nhw o’r dechrau’n deg ac sy’n aros gyda nhw tan y diwedd un.”

Ar ddiwedd y rhaglen mae Beti yn mynd ar daith emosiynol i Wlad Groeg, i Ynys Samos, lle treuliodd hi a David wyliau hapus dros gyfnod o flynyddoedd. Nawr a hithau yno ar ei phen ei hun bydd nifer o atgofion chwerw-felys yn llifo’n ôl i’r cof.

Continue Reading

Cymraeg

Jonathan Edwards AS yn ysgrifennu

Published

on

Jonathan Edwards: Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision.

UN O fy gweithredoedd olaf yn San Steffan cyn y Nadolig oedd gosod cynnig gerbron y Senedd oedd yn mynegi pryder am ail ddyfodiad y diwydiant caethweision yng ngogledd Affrica.

Darlledwr Americanaidd CNN wnaeth ddatgelu’r erchylltra wrth i’w gohebwyr deithio i Libya a darganfod masnach mewn pobl, gyda dynion a merched ifainc yn cael eu gwerthu mewn ocsiwn agored. Yn aml byddai y dioddefwyr wedi wynebu trais rhywiol ac artaith cyn cael eu gwerthu.

Tarddiad y broblem yw y symudiad o fudwyr economaidd o wledydd i’r de o anialwch y Sahara i Lybia mewn ymgais i groesi Môr y Canoldir i Ewrop. Rydym yn sôn am smyglo pobl ar lefel ddiwydiannol gyda’r ifainc yn heidio wrth lyncu addewidion o ddianc rhag tlodi Affrica i gyfoeth Ewrop.

Mae yn anodd credu yn yr 21 Ganrif bod sefyllfa yn bodoli unrhyw le yn y byd lle mae pobl yn cael eu trin fel eiddo, i’w brynu a gwerthu a’u cam-drin. Rhywbeth chi’n darllen mewn nofelau, llyfrau hanes, neu gwylio mewn ffilmiau – perthyn i oes tywyll yn hanes dynolryw – yw masnach pobl. Craidd caethwasiaeth wrth gwrs yw bod rhai pobl yn llwyr israddol, heb unrhyw hawliau dynol o unrhyw fath. Gallwn ond ddychmygu amodau byw y rhai sydd yn byw fel caethweision.

O ystyried graddfa y datgeliadau gan CNN mae’n amlwg bod angen gweithredu ar frys ar lefel rhyngwladol. Mae rôl sylfaenol i’r Cenhedloedd Unedig ac i Undeb Affrica i greu polisïau rhyngwladol addas. Yn bersonol credaf bod angen ymateb polisi wedi selio ar tair golofn sylfaenol:

Yn gyntaf rhaid adfer grym llywodraeth Libya dros holl diriogaeth y wladwriaeth ac adfer rheolaeth cyfreithiol wedi selio ar hawliau dynol sylfaenol. Un o sgil effeithiau rhyfel y Gorllewin yn erbyn Gaddafi oedd anrhefn gwleidyddol dros tiriogaeth Libya wrth i’r llywodraeth newydd methu cadw rheolaeth dros y wlad. Gyda rhannau enfawr o Libya bellach mewn stad o anrhefn does dim syndod bod gweithredoedd hollol dychrynllyd wedi dychwelyd. Unwaith eto mae gwers i wledydd y Gorllewin bod yna goblygiadau dirfawr i gweithredoedd milwrol tramor. Mae ‘regime change’ wrth gwrs yn anghyfreithlon ac roedd yn hollol anghyfrifol i Cameron a Sarkozy golchi eu dwylo o Libya yn syth ar ôl y rhyfel.

Yn ail mae angen rhaglenni addysgiadol yn y gwledydd i’r de o’r Sahara sy’n rhybuddio pobl am ffawd mudwyr economaidd i gystadlu gyda propaganda y smyglwyr. Yn fwy na hynny rhaid mynd i’r afael a’r tlodi enfawr yn y gwledydd dan sylw a delio gyda rhyfeloedd yr ardal. Haws dweud na gwneud yn sicr ond rhaid I ni sylweddoli yn y Gorllewin yn yr oes modern os oes problemau mewn gwledydd tlawd y byd mae nhw’n datblygu yn gloi yn broblem i ni hefyd. Y gwirionedd yw bydd angen ail dosbarthu cyfoeth ac adnoddau yn sylweddol yn hytrach na system economaidd sy’n ecsploitio’r tlawd a canoli pwer, cyfoeth a grym ymysg yr elit.

Yn olaf bydd angen atgyfnerthu systemau sy’n atal y llif anghyfreithlon o fudwyr economaidd o Affrica i Ewrop. Mae derbyn ffoaduriaid wrth gwrs yn fater hollol gwahanol ac rwy’n falch iawn gweld mai Sir Gar, dan reolaeth Plaid Cymru, sydd ar ben rhestr Cynghorau Cymru o ran gweithredu ein cyfrifoldebau dyngarol. Siomedig iawn oedd darllen bod nifer fawr o gynghorau dan reolaeth y Blaid Lafur heb derbyn yr un ffoadur blwyddyn diwethaf.

Heb gweithredu cynhwysfawr ar y tri lefel uchod pryderaf ond gwaethygu bydd y sefyllfa. I orffen hoffwn dymuno Blwyddyn Newydd Dda i holl ddarllenwyr yr Herald. Cawn obeithio am flwyddyn heddychlon a llewyrchus i bawb.

Continue Reading

Cymraeg

Luke Evans yn Magu Adenydd

Published

on

2018: Blwyddyn y Môr

BYDD Luke Evans, yr actor o Gymru sy’n enwog am ffilmiau hynod lwyddiannus fel Beauty and the Beast, Girl on the Train a The Hobbit, i’w weld unwaith eto ar ein sgriniau yn lansio’i ffilm newydd ar gyfer ymgyrch Blwyddyn y Môr.

Cafodd yr hysbyseb, a fydd ar gael ar-lein o heddiw ymlaen, ei chreu i lansio ymgyrch dwristiaeth Croeso Cymru ar gyfer 2018 − Blwyddyn y Môr. Mae’n dangos Evans yn hedfan awyren fôr ar hyd arfordir trawiadol Cymru, gan roi cyfle inni weld golygfeydd ysblennydd, gweithgareddau ar y môr, a bywyd gwyllt yr arfordir.

Bydd y ffilm yn cael ei dangos yng Nghymru ar S4C ac ITV Cymru rhwng 1-7 Ionawr.

Luke, sy’n hanu o Bont-y-pŵl, oedd seren un o ffilmiau mwyaf proffidiol y flwyddyn – fersiwn newydd Disney o Beauty and the Beast – cyn iddo ddychwelyd i wlad ei febyd i ffilmio’r hysbyseb.

Gan ddechrau ym mherfeddion Eryri, mae Evans yn hedfan awyren fôr glasurol, gan esgyn o Lyn Gwynant a dilyn yr arfordir ysblennydd cyn glanio o’r diwedd ym Mae Caerdydd wrth i’r haul fachlud.

Wrth iddo’n tywys ar hyd y daith, mae’n cyfeirio at amryfal ffeithiau daearyddol, diwylliannol a hanesyddol ac yn dathlu’r ffaith mai Cymru yw’r wlad gyntaf yn y byd i ddarparu llwybr troed pwrpasol sy’n dilyn yr arfordir ar ei hyd – pob un o’r 870 o filltiroedd ohono.

Wrth sôn am ei gysylltiad ag ymgyrch Blwyddyn y Môr Cymru, dywedodd Luke: “Roedd cael gweld arfordir Cymru fel hyn yn anrhydedd ac yn fraint.

“Aethon ni heibio i gannoedd o draethau, harbyrau, cilfachau ac ynysoedd – gan wylio llamhidyddion a dolffiniaid trwyn potel yn chwarae yn y pellter – a phobl yn mwynhau rhwyfo mewn ceufadau a phadlfyrddio a chymryd rhan mewn arforgampau. Mae cymaint i’w wneud ar hyd arfordir Cymru.

“Mae gennyf atgofion melys iawn o dreulio gwyliau ar yr arfordir yng Nghymru, a dw i’n trïo dod ‘nôl yma mor aml ag y galla i. Mae’n gyfle i gael seibiant llwyr o ffair a ffwndwr bywyd bob dydd ac mae’n fy atgoffa o ba mor lwcus oeddwn i gael dod i oed ynghanol golygfeydd mor anhygoel.”

Mae ffilm Croeso Cymru ar gyfer 2018 yn ddilyniant i stori Blwyddyn Chwedlau Cymru a ddechreuodd yn 2017. Mae’n epig fach o ddarganfyddiadau ac anturiaethau a gafodd ei chyfarwyddo gan Marc Evans (Y Gwyll/Hinterland, Safe House, Trauma), ac mae’n rhoi golwg o’r awyr inni ar forweddau hardd Cymru.

Yr actores Hannah Daniel sy’n trosleisio fersiwn Gymraeg yr hysbyseb deledu. Ganed Hannah yng Nghaerdydd ac mae’n fwyaf adnabyddus am ei rhan fel DS Owens yn y Gwyll/Hinterland (BBC) ac fel Beca Matthews yn y ddrama gyfres Gwaith Cartref ar S4C. Mae Hannah i’w gweld ar hyn o bryd yn Un Bore Mercher, drama ddiweddaraf S4C ar nos Sul, yn chwarae Cerys Jones. Bydd y fersiwn Saesneg, Keeping Faith, ar y BBC ym mis Ionawr 2018.

Dywedodd y Gweinidog Twristiaeth, yr Arglwydd Elis-Thomas: “Mae’n hysbyseb ar gyfer Blwyddyn y Môr yn harneisio doniau creadigol gorau Cymru − gan gyfuno’n golygfeydd ysblennydd â doniau Luke Evans, yr actor o Hollywood, doniau Hannah Daniel, a hefyd ddoniau cynhyrchwyr o’n sector creadigol. Mae’r hysbyseb yn dangos bod Cymru’n wlad hyderus a bydd yn denu pobl i ddysgu mwy am yr hyn y bydd gan Gymru i’w gynnig yn ystod Blwyddyn y Môr 2018.”

Mae’r gweithgarwch hwn yn rhan o ymgyrch farchnata ehangach ar sawl platfform sy’n hyrwyddo Cymru i’r byd fel cyrchfan arfordirol o’r radd flaenaf yn ystod Blwyddyn y Môr. Bydd y ffilm yn ôl ar y sgrin ym mis Mawrth i gyd-fynd â Dydd Gŵyl Dewi a bydd hysbysebu helaeth hefyd yng ngorsaf Waterloo yn Llundain − rhan o ymgyrch integredig o weithgareddau ar-lein ac all-lein.

Continue Reading

Trending