Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Darllenwyr yn Cael Blas ar Lyfrau Cymraeg

Published

on

MAE CYNGOR Llyfrau Cymru wedi derbyn adroddiad calonogol iawn gan gwmni ymchwil Beaufort Research yn dilyn arolwg o arferion darllen ymysg Cymry Cymraeg.

Allan o’r 1,005 o siaradwyr Cymraeg dros 16 oed a holwyd, roedd 24% yn darllen o leiaf un llyfr y mis o’i gymharu â 19% yn 2012 a 13% yn 2006.

Yr oedd hefyd yn galonogol bod y nifer sy’n darllen un llyfr y flwyddyn wedi aros yn sefydlog oddi ar yr arolwg diwethaf yn 2012 (44% yn 2016 o’i gymharu â 43% yn 2012). Bu cynnydd sylweddol hefyd yn y nifer oedd yn darllen llyfrau’n rheolaidd, gyda 36% yn darllen mwy na 10 llyfr y flwyddyn yn 2016. Roedd y ffigur hwn yn 28% yn arolwg 2012. Cadarnhawyd hyn ymhellach gyda chynnydd yn y nifer oedd yn darllen mwy na 20 llyfr y flwyddyn (20% yn 2016 o’i gymharu â 14% yn 2012).

Comisiynwyd yr arolwg hwn i arferion darllen a phrynu llyfrau Cymraeg gan y Cyngor Llyfrau, ac fe’i cynhaliwyd yn ystod gwanwyn a hydref 2016. Gofynnwyd i gwmni Beaufort Research hefyd gymharu’r canlyniadau â’r arolygon tebyg a gynhaliwyd yn 2003, 2006 a 2012.

“Mae canlyniadau’r arolwg yn galonogol unwaith eto,” meddai Elwyn Jones, Prif Weithredwr y Cyngor Llyfrau. “Y mae’r diwydiant cyhoeddi wedi wynebu newidiadau yn ddiweddar, ond mae’r adroddiad hwn yn adlewyrchu awch y darllenwyr am lyfrau Cymraeg ac egni’r sector cyfan i ddarparu ystod o ddeunydd apelgar ar eu cyfer.”

Ychwanegodd Ken Skates, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Seilwaith: “Rwyf yn falch o glywed am ganlyniadau’r arolwg hwn sy’n cadarnhau bod cyfran dda o siaradwyr Cymraeg yn ddarllenwyr rheolaidd. Mae’n tanlinellu unwaith eto rôl bwysig y diwydiant cyhoeddi yn cefnogi Strategaeth Iaith Gymraeg Llywodraeth Cymru a sicrhau parhad tymor hir yr iaith.”

Dengys yr arolwg mai nofelau yw’r categori mwyaf poblogaidd ymysg y darllenwyr, gan adlewyrchu’r buddsoddiad a wnaed yn y maes dros y blynyddoedd diwethaf a llwyddiant y cyhoeddwyr i sicrhau cnwd o awduron newydd yn ogystal â chyfrolau gan enwau cyfarwydd. Fe welir hefyd fod llyfrau ar gyfer plant yn parhau’n hynod boblogaidd.

Yn ogystal, bu’r arolwg yn edrych ar batrymau prynu llyfrau Cymraeg gan holi hefyd sut mae’r cyhoedd yn dod o hyd i wybodaeth am y deunydd diweddaraf. Pwysleisir eto bwysigrwydd y siopau llyfrau fel ffynhonnell gwybodaeth a’r prif leoliad ar gyfer prynu llyfrau. Fel y byddid yn disgwyl, gwneir defnydd helaeth o’r we i ddod o hyd i wybodaeth am lyfrau, a gwelwyd cynnydd yn y nifer sy’n defnyddio’r we i brynu llyfrau (o 21% yn 2013 i 27% yn 2016).

“Mae’r gyfres hon o arolygon yn bwysig iawn i’r Cyngor Llyfrau a’r diwydiant cyhoeddi,” meddai Arwel Jones o Adran Grantiau Cyhoeddi’r Cyngor, “ac mae’n braf cael tystiolaeth bod yr amrywiaeth o lyfrau Cymraeg a gyhoeddir yn plesio’r darllenwyr. Mae hyn yn sicr yn brawf o lwyddiant y diwydiant dros y blynyddoedd diwethaf.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

​Llyfr newydd gan Vaughan Roderick​

Published

on

​FE fydd y degawd nesaf gyda’r mwyaf arwyddocaol erioed i wleidyddiaeth Cymru, yn ôl Golygydd Materion Cymreig y BBC, Vaughan Roderick, ar achlysur cyhoeddi cyfrol o’i waith i nodi ugain mlynedd wedi i Gymru bleidleisio dros gael Cynulliad Cenedlaethol.

Yn y gyfrol, Pen ar y Bloc, a gyhoeddir yr wythnos hon, dywed Vaughan fod ‘y platiau tectonig yn symud ac mae cwestiynau a fyddai wedi ymddangos yn hurt ddeng mlynedd yn ôl bellach yn rhai rhesymol’.

Mae’r symudiadau hyn, meddai, yn golygu bod cwestiynau’n codi ynghylch bodolaeth ambell un o’r pleidiau mawrion yn eu ffurfiau presennol gan broffwydo hefyd y gall dyddiau gwleidyddiaeth dosbarth fod yn tynnu at eu terfyn. Mae hefyd yn darogan y posibilrwydd o’r Deyrnas Unedig a’r Undeb Ewropeaidd yn chwalu.

‘A fydd y Deyrnas Unedig, yr Undeb Ewropeaidd, neu’r ddau, yn debyg o gwympo’n ddarnau neu a fydd modd iddynt lwyddo i ail-greu eu hunain? Fe gawn weld.’

Mae’r gyfrol, a luniwyd ar y cyd rhwng Vaughan a’i gyd-newyddiadurwr, Ruth Thomas, yn atgynhyrchu y gorau o flog llwyddiannus Vaughan gan sicrhau na fydd ei ysgrifau bachog yn diflannu mewn unrhyw ‘Oes Dywyll Ddigidol’.

Bydd cyhoeddi’r gyfrol, sydd yn cynnwys deunydd newydd sydd yn cloriannu rhai o’r datblygiadau gwleidyddol pwysicaf ers 1997, yn golygu bod cofnod cwbl anhepgor o hanes Cymru wedi ei greu.

Mae’r gyfrol hefyd yn cynnwys teyrnged i gyn-Brif Weinidog Cymru, Rhodri Morgan, a fu farw ar yr 17eg o Fai, yr ysgrifennodd Vaughan yn arbennig ar gyfer y gyfrol.

Meddai’r Athro Richard Wyn Jones, pennaeth Canolfan Llywodraethiant Cymru ym Mhrifysgol Caerdydd, ‘Dyma sylwebaeth wleidyddol o’r radd flaenaf: praff, eang ei orwelion ac eangfrydig ei ysbryd. Prawf pellach ein bod wedi bod yn eithriadol o ffodus fel cenedl i gael Vaughan Roderick i’n tywys trwy holl droeon dau ddegawd cyntaf datganoli.’

Ers diwedd y 1970au, mae Vaughan wedi tystio i nifer o’r digwyddiadau sydd wedi newid Cymru – o brotestiadau Cymdeithas yr Iaith, streic y glowyr, y frwydr dros ddatganoli hyd at y bleidlais Brexit.

Fe wnaeth hynny ar radio a theledu, ac o 2004 ymlaen fe ysgrifennodd ar gyfer gwasanaeth newyddion ar-lein y BBC, trwy’r golofn O Vaughan i Fynwy i ddechrau, a’i flog o 2007 ymlaen.

Dywed ei olygydd Ruth Thomas, fod llais unigryw Vaughan wedi ‘diffinio cenhedlaeth’.

Meddai Vaughan wrth adlewyrchu ar ei waith, ‘Y cyfan y gall newyddiadurwr ei wneud yw adrodd a mesur pwysigrwydd stori fel y mae’n ymddangos ar y pryd, trwy sbectol ein hoes ni.’

O ganlyniad i ddadansoddiad Vaughan dros y degawdau mae Pen ar y Bloc yn gronicl cynhwysfawr, hanfodol a ffraeth y bydd unrhyw un sydd â diddordeb yn hanes a gwleidyddiaeth Cymru yn ei fwynhau.

Bydd Pen ar y Bloc yn cael ei lansio yn Y Senedd am 6 o’r gloch, nos Fawrth 19 Medi yng nghwmni Vaughan Roderick, Ruth Thomas, Betsan Powys a’r Athro Richard Wyn Jones. Bydd yn cynnwys trafodaeth banel gyda Jane Hutt AC, David Melding AC, Helen Mary Jones a Kirsty Williams AC.

Trefnir y noson ar y cyd rhwng gwasg Y Lolfa a Chynulliad Cenedlaethol Cymru.

Mae Pen ar y Bloc gan Vaughan Roderick (£14.99, Y Lolfa) ar gael nawr.

Continue Reading

Cymraeg

Pwyllgor Cynulliad yn galw am ‘atebion arloesol’

Published

on

DYLAI Llywodraeth Cymru ystyried sicrhau bod cymorthdaliadau cyhoeddus i dirfeddianwyr fel ffermwyr yn amodol, yn y dyfodol, ar iddynt ganiatáu mastiau ffôn symudol ar eu tir, yn ôl un o bwyllgorau’r Cynulliad Cenedlaethol.

Mae adroddiad newydd gan Bwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau yn galw ar Lywodraeth Cymru i ystyried ffyrdd arloesol o gysylltu’r pedwar y cant olaf o Gymru sydd heb gyswllt band eang, ac i ystyried diwygio’r drefn gynllunio i wella’r gwasanaeth ffonau symudol ledled y wlad.

Dyma rai o argymhellion eraill yr adroddiad:

  • Dylai Llywodraeth Cymru ystyried sefydlu cynllun ecwiti neu grant ad-daladwy i ganiatáu i weithredwyr bach lenwi’r bylchau yn y rhwydwaith band eang
  • Dylai’r pedwar y cant o gymunedau ac unigolion mwyaf anodd eu cyrraedd, sy’n byw heb gyswllt band eang, gael eu cynnwys yn y broses fel bod atebion yn cael eu teilwra i’w hanghenion
  • Dylai Llywodraeth Cymru ddiwygio’r drefn gynllunio i ganiatáu ar gyfer gosod mastiau telathrebu sy’n gwasanaethu ardal ddaearyddol ehangach
  • Mae angen i OFCOM ddefnyddio ei holl bwerau rheoleiddio i gyflawni ei darged o sicrhau signal ar gyfer ffonau symudol dros 100 y cant o’r wlad a dylai hyn fod yn amod lleiaf mewn arwerthiannau ar gyfer yr hawl i drosglwyddo yn y dyfodol

Dywedodd Russell George, Cadeirydd y Pwyllgor: “Nid rhywbeth ‘braf i’w gael’ yw cysylltedd bellach yn ein bywydau bob dydd; i lawer o bobl a busnesau yr ydym wedi siarad â nhw yn ystod ein hymchwiliad, mae bellach yn cael ei ystyried yn wasanaeth hanfodol – fel trydan.

“Mae tirlun a dosbarthiad poblogaeth Cymru yn cyflwyno heriau mewn byd lle mai grymoedd y farchnad sy’n pennu cwmpas gwasanaeth band eang a ffonau symudol.

“Er bod cynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer band eang, Cyflymu Cymru, a gyflwynwyd gyda BT, wedi cysylltu nifer fawr o bobl, mae ardaloedd o hyd nad yw wedi llwyddo i’w cyrraedd, ac mae’r un peth yn wir yn achos ffonau symudol.

“Bydd ein hargymhellion yn cynorthwyo Cymru i ddatblygu seilwaith digidol sydd mor gyflym ac mor ddibynadwy â rhannau eraill o’r DU, ac sy’n addas ar gyfer y dyfodol.”

Continue Reading

Cymraeg

Cyn-brentis yn annog pobl ifanc i ystyried llwybr galwedigaethol

Published

on

MAR CYN-BRENTIS Tŷ’r Cwmnïau yn annog pobl ifanc o Fôn i Fynwy i ystyried llwybrau galwedigaethol i waith yn SkillsCymru, ffair yrfaoedd fwya’r wlad.

Cwblhaodd Ethan John, 18 oed o’r Barri, ei gwrs prentisiaeth yn gynharach yr haf hwn, ac erbyn hyn, mae’n gweithio’n llawn amser fel swyddog gweinyddol cyfathrebu mewnol yn Nhŷ’r Cwmnïau.

Bydd yn mynychu SkillsCymru er mwyn hyrwyddo gyrfaoedd gyda Tŷ’r Cwmnïau, yn ogystal ag esbonio manteision prentisiaethau i bobl ifanc eraill.

Noddir SkillsCymru, a gynhelir yn Venue Cymru Llandudno ar 4 a 5 Hydref, a Motorpoint Arena Caerdydd ar 11 ac 12 Hydref, gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Gymdeithasol Ewrop, a disgwylir iddo ddenu dros 10,000 o ymwelwyr.

Meddai Ethan: “Doedd gen i ddim clem beth oeddwn i am ei wneud ar ôl gadael ysgol. Dechreuais astudio Safon Uwch, heb unrhyw gynllun pendant. Roedd fy rhieni’n disgwyl i mi fynd i’r brifysgol fel fy chwaer, ond yn hytrach nag ymrwymo i dair blynedd o astudio, penderfynais fynd ar drywydd galwedigaethol a des o hyd i gwrs prentisiaeth yn Nhŷ’r Cwmnïau.

“Astudiaethau busnes oedd fy hoff bwnc yn yr ysgol, felly roedd gen i ddiddordeb naturiol yn Nhŷ’r Cwmniau. Dechreuais sylweddoli cymaint o swyddi gwahanol oedd ar gael. Apêl fwyaf y brentisiaeth i mi oedd ei bod yn hyfforddiant mor gynhwysfawr. Roedd yn golygu y gallwn i ddysgu pob math o rolau gwahanol, yn cynnwys gwasanaethau cwsmeriaid, digwyddiadau, cyfathrebu mewnol, dylunio a gweinyddu. Erbyn diwedd fy mhrentisiaeth, roedd gen i syniad tipyn cliriach o beth hoffwn i wneud fel gyrfa.

“Ar ôl i mi gwblhau’r brentisiaeth, gwnes gais am swydd gyda Tŷ’r Cwmniau, ac erbyn hyn, dw i’n gweithio fel swyddog cyfathrebu. Dw i’n treulio’r rhan fwyaf o’r dydd yn creu dyluniadau graffig, rhywbeth na wnes i erioed feddwl y byddwn i’n dda yn ei wneud. Mae’n golygu fy mod i wedi dysgu sgiliau hollol newydd – sut i wneud i rywbeth sy’n edrych yn dda, ysgrifennu copi a defnyddio meddalwedd fel InDesign.

“Dw i’n edrych ymlaen at gael siarad â phobl ifanc eraill yn SkillsCymru, oherwydd dw i’n siŵr y bydd llawer yn yr un sefyllfa â fi; ddim yn gwybod beth i’w wneud ar ôl gorffen yn y coleg. Yn aml, mae pobl ifanc yn teimlo taw’r unig ddewis yw mynd i brifysgol neu’n syth i weithio, ond hoffwn i ddangos bod prentisiaeth yn gyfuniad da o’r ddau.”

Meddai Sara Allen, uwch-reolwr recriwtio Tŷ’r Cwmnïau: “Mae ein rhaglen brentisiaeth yn bwysig i ni yn Nhy’r Cwmniau, mae’r llwybr yn agored i bawb o bob oed – nid dim ond rhai sy’n gadael ysgol yn unig. Mae gennym brentisiaethau mewn pob math o swyddi, fel gwasanaethau cwsmeriaid, cyllid, Adnoddau Dynol a chyfathrebu.

“Mae prentisiaeth gyda Tŷ’r Cwmniau yn sicrhau rhwydwaith cymorth parhaus i ymgeiswyr yn ogystal â chyfleoedd datblygu i ennill cymwysterau at y dyfodol. Mae Ethan yn enghraifft wych o hyn, ar ôl cwblhau ei brentisiaeth dwy flynedd mewn cwta ddeunaw mis, ennill cymhwyster NVQ lefel 3 mewn rheoli’r cyfryngau cymdeithasol a mynd ymlaen i gael swydd barhaol yn ein hadran gyfathrebu.”

Ymhlith y cwmnïau eraill fydd yn arddangos yn y digwyddiad a gaiff ei ariannu’n rhannol gan Gronfa Gymdeithasol Ewrop, fydd: GIG Cymru, ALDI, Celtic Manor Resort, Wales and West Utilities a Horizon Nuclear Power.

Meddai Julie James, y Gweinidog Sgiliau a Gwyddoniaeth: “Mae profiad Ethan yn dangos mai prentisiaethau yw’r dewis gorau i rai, ac mae digwyddiadau fel SkillsCymru yn helpu pobl ifanc eraill i sylweddoli hyn.

“Mae hi mor bwysig i fyfyrwyr ryngweithio â phobl o’r un oed â nhw, yn ogystal â derbyn cyngor gyrfaol gan golegau a rhwydweithiau cymorth mewn ysgolion. Mae clywed yn uniongyrchol gan Ethan sut mae prentisiaeth wedi gweddnewid ei obeithion gyrfaol a chyfleoedd yn y dyfodol, yn ffordd wych o wneud hyn.

Cefnogir SkillsCymru gan Lywodraeth Cymru a chaiff ei ariannu’n rhannol gan Gronfa Gymdeithasol Ewrop.

I gael rhagor o wybodaeth am SkillsCymru, ewch i www.skillscymru.co.uk

Continue Reading

Trending