Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Darllenwyr yn Cael Blas ar Lyfrau Cymraeg

Published

on

MAE CYNGOR Llyfrau Cymru wedi derbyn adroddiad calonogol iawn gan gwmni ymchwil Beaufort Research yn dilyn arolwg o arferion darllen ymysg Cymry Cymraeg.

Allan o’r 1,005 o siaradwyr Cymraeg dros 16 oed a holwyd, roedd 24% yn darllen o leiaf un llyfr y mis o’i gymharu â 19% yn 2012 a 13% yn 2006.

Yr oedd hefyd yn galonogol bod y nifer sy’n darllen un llyfr y flwyddyn wedi aros yn sefydlog oddi ar yr arolwg diwethaf yn 2012 (44% yn 2016 o’i gymharu â 43% yn 2012). Bu cynnydd sylweddol hefyd yn y nifer oedd yn darllen llyfrau’n rheolaidd, gyda 36% yn darllen mwy na 10 llyfr y flwyddyn yn 2016. Roedd y ffigur hwn yn 28% yn arolwg 2012. Cadarnhawyd hyn ymhellach gyda chynnydd yn y nifer oedd yn darllen mwy na 20 llyfr y flwyddyn (20% yn 2016 o’i gymharu â 14% yn 2012).

Comisiynwyd yr arolwg hwn i arferion darllen a phrynu llyfrau Cymraeg gan y Cyngor Llyfrau, ac fe’i cynhaliwyd yn ystod gwanwyn a hydref 2016. Gofynnwyd i gwmni Beaufort Research hefyd gymharu’r canlyniadau â’r arolygon tebyg a gynhaliwyd yn 2003, 2006 a 2012.

“Mae canlyniadau’r arolwg yn galonogol unwaith eto,” meddai Elwyn Jones, Prif Weithredwr y Cyngor Llyfrau. “Y mae’r diwydiant cyhoeddi wedi wynebu newidiadau yn ddiweddar, ond mae’r adroddiad hwn yn adlewyrchu awch y darllenwyr am lyfrau Cymraeg ac egni’r sector cyfan i ddarparu ystod o ddeunydd apelgar ar eu cyfer.”

Ychwanegodd Ken Skates, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Seilwaith: “Rwyf yn falch o glywed am ganlyniadau’r arolwg hwn sy’n cadarnhau bod cyfran dda o siaradwyr Cymraeg yn ddarllenwyr rheolaidd. Mae’n tanlinellu unwaith eto rôl bwysig y diwydiant cyhoeddi yn cefnogi Strategaeth Iaith Gymraeg Llywodraeth Cymru a sicrhau parhad tymor hir yr iaith.”

Dengys yr arolwg mai nofelau yw’r categori mwyaf poblogaidd ymysg y darllenwyr, gan adlewyrchu’r buddsoddiad a wnaed yn y maes dros y blynyddoedd diwethaf a llwyddiant y cyhoeddwyr i sicrhau cnwd o awduron newydd yn ogystal â chyfrolau gan enwau cyfarwydd. Fe welir hefyd fod llyfrau ar gyfer plant yn parhau’n hynod boblogaidd.

Yn ogystal, bu’r arolwg yn edrych ar batrymau prynu llyfrau Cymraeg gan holi hefyd sut mae’r cyhoedd yn dod o hyd i wybodaeth am y deunydd diweddaraf. Pwysleisir eto bwysigrwydd y siopau llyfrau fel ffynhonnell gwybodaeth a’r prif leoliad ar gyfer prynu llyfrau. Fel y byddid yn disgwyl, gwneir defnydd helaeth o’r we i ddod o hyd i wybodaeth am lyfrau, a gwelwyd cynnydd yn y nifer sy’n defnyddio’r we i brynu llyfrau (o 21% yn 2013 i 27% yn 2016).

“Mae’r gyfres hon o arolygon yn bwysig iawn i’r Cyngor Llyfrau a’r diwydiant cyhoeddi,” meddai Arwel Jones o Adran Grantiau Cyhoeddi’r Cyngor, “ac mae’n braf cael tystiolaeth bod yr amrywiaeth o lyfrau Cymraeg a gyhoeddir yn plesio’r darllenwyr. Mae hyn yn sicr yn brawf o lwyddiant y diwydiant dros y blynyddoedd diwethaf.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Cymraeg

Datblygu dyfodol ar gyfer doniau Cymru Captions:

Published

on

Hijras: galeidosgopaidd i mewn i fywydau dirgel a chreulon cymuned drawsryweddol

MAE’R garfan ddiweddaraf hon ar lyfrau Ffilm Cymru Wales yn dangos sbectrwm eang o storïau gan leisiau amrywiol; mae pob un o’r prosiectau yn cynnwys menyw yn brif gymeriad neu’n gyd-brif gymeriad, a chydag o leiaf un fenyw yn y tîm creadigol craidd; mae bron i hanner yn cynnwys doniau BAME a/neu LGBTQ yn rôl yr awdur, y cyfarwyddwr neu’r cynhyrchydd, yn ogystal â chynrychiolaeth ar y sgrin; ac mae 40% o’r prosiectau yn yr iaith Gymraeg.

Wrth gyflwyno’r dyfarniadau datblygu newydd hyn, meddai Kimberley Warner, Pennaeth Busnes Creadigol Ffilm Cymru Wales, “Mae Ffilm Cymru Wales yn falch i fedru denu rhai o’r doniau mwyaf cyffrous a gwreiddiol ym myd creu ffilm yng Nghymru. Gwelsom gynnydd o 300% yn nifer y prosiectau datblygu sy’n bwrw ymlaen i gael eu cynhyrchu dros y tair blynedd diwethaf, ac mae llawer o’r diolch am hynny i’n system Magnifier sy’n cefnogi doniau, yn ogystal â’n hymrwymiad i ddiwylliant ffilm cynhwysol.”

Lluniwyd dull Magnifier Ffilm Cymru Wales i helpu’r cyfranogwyr i nodi ac adeiladu eu cynulleidfaoedd a’u ffrydiau refeniw gan gychwyn ar gamau datblygu cynharaf y prosiect, a’u hannog i fanteisio’n llawn ar eu syniadau.

HIJRA

Dyma naid liwgar, galeidosgopaidd i mewn i fywydau dirgel a chreulon cymuned drawsryweddol hynaf y byd. Mae’r Hijra yn Delhi ar fin ailddiffinio eu hunaniaeth wrth i gyfreithiau newydd ac ymgyrchydd penderfynol ddechrau creu cynnwrf. Yn y prosiect hwn, mae’r cyfarwyddwr Indiaidd-Gymreig, Ila Mehrotra Jenkins, a’r cynhyrchydd Andrew Smith yn symud i fyd ffilmiau dogfen hir, wedi iddynt fod yn cydweithio ar lawer o ymchwiliadau a rhaglenni dogfen oriau brig o ansawdd uchel ar gyfer BBC4, Channel 4, ITV a Vice News.

HOW BLACK MOTHERS SAY I LOVE YOU

Yn seiliedig ar ddrama lwyfan lwyddiannus Trey Anthony, mae’r ddrama ddeifiol hon yn dilyn hanes gweithwraig gymdeithasol lesbiaidd ddu sy’n dychwelyd i’w t enedigol i ddod i delerau â’i mam sydd ar ei gwely angau. Mae’r wneuthurwraig ffilm Gymreig-Ganadaidd, Carys Lewis, ar waith ag addasu’r sgript i’r sgrin ar y cyd â Trey Anthony, a Clement Virgo (Greenleaf, The Wire) fydd yn cyfarwyddo. How Black Mothers Say I Love You fydd ffilm hir gyntaf Carys Lewis, yn dilyn ei ffilmiau byr, Stuffed ac Afiach a gefnogwyd gan Ffilm Cymru Wales a RHWYDWAITH BFI. Mae Lewis hefyd yn un o gydsylfaenwyr cydweithfa SHIFFT Female Filmmakers, ac yn ddiweddar fe’i penodwyd yn Wneuthurwraig Ffilm Breswyl gyntaf Opera Cenedlaethol Cymru.

THE PROMISE

Yn dilyn ei ffilm hir gyntaf ysgytwol, The Passing / Yr Ymadawiad, mae cyfarwyddwr Y Gwyll / Hinterland yn cyflwyno’r ffilm arswyd gyfnod seicolegol hon. Mewn cymuned arunig yng nghanolbarth Cymru ym 1890, caiff merch ifanc, Mari, ei hystyried yn hwren wedi iddi ddod i gyswllt ag ysgolfeistr gwadd. Wrth i’r gymuned droi’n greulon yn erbyn Mari, dyma hi’n troi ar y Diafol i’w helpu i dalu’r pwyth. Mae’r cynhyrchydd Ed Talfan a’r cyfarwyddwr Gareth Bryn yn gweithio gyda’r awduron Caryl Lewis a Mark Andrew; yn ddiweddar, bu’r tîm yn cydweithio ar gyfres ddrama 8 rhan Severn Screen, Craith / Hidden. Cyd-grëwyd y gyfres gan Mark Andrew ac Ed Talfan a chaiff ei darlledu gan y BBC yn nes ymlaen eleni.

RHIANNON

Y modd yr aeth awdurdod pwerus, di-hid, ati i foddi Tryweryn yw’r cyd-destun ehangach i’r prosiect hwn, wrth i un ddynes wynebu torcalon personol a phenodol iawn yng nghanol y distryw. Stori Gymraeg o golled a bregusrwydd yw Rhiannon, sy’n cael ei hysgrifennu gan Manon Eames, a hithau wedi derbyn clod y beirniaid am ei nofel a’i drama lwyfan, Porth y Byddar. Bethan Eames (Eldra, Cwcw) fydd yn cynhyrchu, a bydd Roger Williams (Bang) yn Gynhyrchydd Gweithredol.

TREMBLE

Dyma ffilm gyffro ddwyieithog yn seiliedig ar hanes gwir Henry Tremble, bwtler yn Sir Gaerfyrddin a gynllwyniodd i lofruddio ei gyflogwr a’i deulu un diwrnod ym 1876. Dyma ffilm hir gyntaf yr awdur-gyfarwyddwr o Gymru, Tracy Spottiswoode, ac mae hefyd yn archwilio cyfleoedd i gyfuno theatr byw a ffilm gan ddefnyddio technoleg ymdrochol. Caiff Tremble ei chynhyrchu gan Kathy Speirs, Moon Dogs.

Continue Reading

Cymraeg

Canrif o wasanaeth i bedwar aelod o staff Awdurdod y Parc Cenedlaethol

Published

on

O’r chwith i’r dde : Geoff Severn; Sarah Hirst; Gwyneth Hayward, Cadeirydd Awdurdod y Parc; Dyfan Evans; Yvonne Jones a Tegryn Jones, Prif Weithredwr Awdurdod y Parc.

Y​N​ ddiweddar, cafodd pedwar aelod o staff Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro blaciau arbennig bob un i ddathlu chwarter canrif o wasanaeth i’r sefydliad.

Rhyngddynt, mae Dyfan Evans, Sarah Hirst, Yvonne Jones a Geoff Severn, wedi treulio dros 100 mlynedd yn gweithio i’r Awdurdod, a chyflwynwyd y gwobrau am wasanaeth hir iddynt ar ddiwedd 2017.

Dywedodd Gwyneth Hayward, Cadeirydd Awdurdod y Parc Cenedlaethol: “Mae cael cyfle i gydnabod aelodau o staff am 25 mlynedd o wasanaeth yn brin, felly mae gallu llongyfarch pedwar ar yr un pryd yn eithaf anhygoel.

“Mae’r Awdurdod yn ffodus o gael aelodau o staff mor ymroddgar ac rwyf mor falch fy mod wedi gallu cydnabod ymrwymiad y pedwar unigolyn yma, sy’n dod â phrofiad mor werthfawr i’w swyddi.”

Mae Geoff a Dyfan yn gweithio gyda Thîm Wardeiniaid y Gogledd, mae Yvonne yn rhan o’r Tîm Cyllid, ac mae Sarah yn aelod o Dîm Cyfeiriad y Parc.

Continue Reading

Cymraeg

Profiad dirdynnol i Donna Isaacs a’r teulu

Published

on

Shelley Rees: Chwarae Donna Isaacs

MAE Nicky wedi cael llond bol ar yr agweddau cul a’r bwlian homoffobaidd gan rai o ddisgyblion Ysgol Porth y Glo ac mae Aled yn ceisio ail-gydio yn ei fywyd wrth i ni ymuno â chriw’r gyfres ddrama Gwaith Cartref, nos Iau, 15 Chwefror ar S4C.

Mae ysgrifenyddes yr ysgol, Donna, yn ymweld â’i gŵr Colin yn yr ysbyty ac yn gorfod derbyn nad yw e’n mynd i wella dros nos. Cawsom ni sgwrs â Shelley Rees, yr actores o Don Pentre yn y Rhondda, sy’n chwarae Donna Isaacs.

Mae pethau yn anodd iawn i Donna, Colin a’r teulu. Pryd wnaeth Colin ddechrau dangos arwyddion ei fod e’n dioddef o iselder?

Erbyn diwedd y gyfres ddiwethaf roedd Colin yn dechrau dangos arwyddion bod rhywbeth yn bod. Pethau bach oedd i ddechrau – fel Colin yn mynd i’r siop i brynu bara a ddim yn dychwelyd; neu bacio i fynd ar wyliau, ond doedd dim gwyliau wedi’u trefnu. Roedd Donna wedi ceisio ei berswadio i fynd at y meddyg achos doedd hi ddim yn gwybod sut i ddelio â’r sefyllfa. Mae Colin wedi bod yn dawel iawn drwy’r holl beth ac wedi datgysylltu ei hun o bobl eraill.

Sut mae Donna yn ymateb i’r sefyllfa?

Mae hi mewn sioc am yr holl beth a dweud y gwir ac yn gobeithio ei bod hi’n gallu sortio’r sefyllfa. Ar y dechrau, mae hi’n ei ffeindio hi’n anodd cytuno bod Colin angen triniaeth ond mae hi hefyd yn deall bod angen i’r tîm meddygol wneud popeth posib i’w wella. Er bod Donna yn gymeriad cryf, mae hyn yn ergyd enfawr iddi.

Ydy’r ysgol yn gefnogol ac a fydd pwynt yn dod lle mae Donna eisiau rhoi i fyny?

Mae Donna mor broffesiynol dyw hi ddim yn trafod y sefyllfa yn y gwaith. Er bod y staff yn garedig, mae hi wedi colli Colin, ei ffrind gorau. Mae hi’n torri ei chalon ond yn trio gwneud y gorau o’r sefyllfa. Mae hi wir yn gweld eisiau Colin gan fod y ddau wastad wedi bod yn gefn i’w gilydd. Yn ystod y gyfres, mae pob math o broblemau yn codi gyda’r plant ac mae Donna o dan bwysau aruthrol. Roedd y stori am iselder yn gyfle i weld ochr fregus iawn unigolyn sydd fel arfer yn gallu ymdopi gydag unrhywbeth.

Fel actores, sut brofiad yw chwarae’r cymeriad?

Dwi wrth fy modd! Mae hi’n fywiog, yn chwareus, siaradus, yn gyfeillgar ac yn gefn i bawb. Fel cyn ddisgybl Ysgol Porth y Glo, mae hi’n deall cefndiroedd y disgyblion ac yn gefnogol iawn o’r brifathrawes, Dr Murphy. Dwi wedi bod mor lwcus i gael straeon difyr ymhob cyfres o Gwaith Cartref ac mae cael chwarae cymeriad Donna yn yr ysgol a gartref gyda’r teulu yn ddiddorol iawn.

Continue Reading

Trending